اولین پرواز فضایی بشر

دوازدهم آوریل ۱۹۶۱، اولین انسان از این کره خاکی، مرزهای فضا را درنوردید و وارد دنیایی شد که پیش از او انسان دیگری آن را تجربه‌ نکرده بود. این پرواز که کمتر از دو ساعت به طول انجامید، گشاینده دروازه‌هایی نو به روی بشریت بود، تا وارد جهانی دیگر شود و دنیای خود را دگرگون کند.
وستوک اولین فضاپیمایی است که برای حمل فضانورد به فضا طراحی شد. قرار دادن یوری گاگارین در آوریل ۱۹۶۱ در مدار زمین، نام وستوک و گاگارین را در تاریخ ماندگار کرد. این فضاپیمای کروی می‌توانست یک فضانورد را به مدت ۱۰ روز در فضا نگه دارد. متخصصان فضایی شوروی در طراحی و ساخت این فضاپیما از ساده‌ترین و کارآمدترین فناوری‌های موجود بهره گرفتند. گاگارین، پس از اتمام مأموریت، در ۷ کیلومتری زمین از کپسول وستوک خارج شد و با چتر بر زمین فرود آمد. وستوک در زبان روسی به معنی شرق است.

۱۳۰۳۸-۳
کمتر از یک ماه بعد از پرواز گاگارین، ایالات متحده امریکا، رقیب سرسخت و دیرین اتحاد جماهیر شوروی، در ۵ مه، موفق به فرستادن انسان به فضا شد که همان پرواز تاریخی آلن شپرد است. پرواز شپرد زیرمداری بود و در آن فضاپیما به دور زمین نچرخید. پس از شپرد در ششم اوت همان سال، روسی دیگری به نام گرمان تیتف هفده بار به گرد زمین چرخید و سپس جان گلن که در بین امریکائیان پیشگام سفرهای فضایی است، در بیستم فوریه ۱۹۶۲ سه بار زمین را دور زد.
یوری الکسیوویچ گاگارین نهم مارس ۱۹۳۴ در کلوشینو، روستای کوچکی در ۱۰۰ مایلی غرب مسکو، به دنیا آمد. پدرش علاوه بر کشاورزی به قفسه سازی، درودگری و آجرچینی و خشت مالی نیز اشتغال داشت و مادرش شیرفروش بود. در طول جنگ دوم جهانی، نازی‌ها او و خانواده‌اش را ازخانه خویش راندند و دو خواهر بزرگ‌ترش را بردند. پس از پایان جنگ و بازگشت خواهرانش، یوری و خانواده‌اش به گزیاتسک مهاجرت کردند. او در نوجوانی تحت تأثیر خلبانی قرار گرفت که شاهد فرود اضطراری وی با جنگنده‌اش بود. به گفته گاگارین، او و همسالانش همگی آرزو داشتند که روزی خلبانی شجاع و خوش‌پوش شوند.
پس از اتمام دوره شش ساله اول تحصیلاتش، یوری به مدرسه تجارت وارد شد. در همان زمان وی نوشته‌های چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و نیز کارهای کنستانتین تسیلکوفسکی، پیشگام صنعت موشک روسیه را مطالعه می‌کرد. پس از یک سال و نیم تحصیل در مدرسه تجارت به مدرسه فنی در ساراتوف وارد شد. در چهارمین سال تحصیلش در این مدرسه به وی پیشنهاد شد به کلوپ پروازی بپیوندد. در آن زمان، یوری شروع به دستیابی به رویای دیرینش، یعنی خلبان شدن کرد.
در سال ۱۹۵۵ اولین پرواز انفرادی‌اش را با موفقیت به انجام رساند. در زمانی که خلبانی می‌آموخت، چتربازی را نیز فرا گرفت؛ مهارتی که چند سال بعد به وی کمک کرد پس از بازگشت به جو زمین با موفقیت از کپسول وستوک-۱ به بیرون بپرد. کمی بعد، اولین پروازش با هواپیمای جنگی، یعنی پرواز با جنگنده یاک۱۸ را با موفقیت به انجام رساند. وی از این پرواز با عنوان پروازی یاد می‌کرد که به او غرور و به کل زندگی‌اش معنی بخشید. کمی بعد به نیروی هوایی شوروی ملحق شد و پس از آن به مدرسه هوانوردی اورنبرگ رفت تا پرواز با میگ را بیاموزد. درمراسمی خاص در این مدرسه با والنتینا ایوانونا گوریاچوا آشنا شد و پس از مدتی با وی ازدواج کرد. زمانی که شوروی در تدارک انجام پرواز فضایی سرنشین‌دار و تشکیل اولین گروه فضانوردان این کشور بود، وی برای آموزش فضانوردی درخواست فرستاد که مورد پذیرش واقع شد و به همراه همسر و دخترش به شهرک ستارگان، شهری خارج از مسکو برای آموزش فضانوردی رفت.

۱۳۰۳۸-۴

در آنجا از آموزش‌های بدنی و روانی برخوردار شد. ماندن در محفظه‌های بی‌حسی، آزمایش‌هایی در شرایط بی‌وزنی، آزمایش استقامت در محفظه‌های گرما و پروازهای آزمایشی تحت فشار بخشی از آموزش‌های وی بود که در طول این آزمایش‌ها عکس‌العمل‌هایش در تمام مدت نظارت می‌شد. حل مسائل ریاضی مشکل بخش دیگری از آموزش‌ها و تمرین‌های وی محسوب می‌شد.
دوازدهم آوریل ۱۹۶۱، گاگارین با فضاپیمای روسی وستوک-۱ به فضا رفت. این کپسول از زمین هدایت می‌شد و گاگارین پیش از آنکه با چتر از فضاپیما بیرون بپرد و با موفقیت در زمین فرود آید، یک بار به دور زمین چرخید. در این پرواز، ارتفاع اوج مدار فضاپیمای وستوک، ۳۱۵ و ارتفاع حضیض آن ۱۶۹ کیلومتر بود. پرواز ۱۰۸ دقیقه‌ای ۱۹۶۱ گاگارین از وی یک قهرمان بین‌المللی ساخت.
گاگارین در سال ۱۹۶۷، شروع به آموختن پرواز با فضاپیمای سایوز کرد. با این وجود وی هرگز نتوانست دوباره به ملاقات ستارگان برود. بیست و هفتم مارس ۱۹۶۸، زمانی که ۳۴ سال بیشتر نداشت، هواپیمای میگ حامل گاگارین و مربی او به زمین اصابت کرد و سرانجام تلخی را برای وی رقم زد.

۱۳۰۳۸-۲

منبع:
لیلا خلج زاده، پنجاه سال در فضا، سازمان فضایی ایران، تهران، ۱۳۸۶٫

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *