خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت دفاعی و تسلیحات / سامانه دوش‏ پرتاب لهستانی گروم الهام‏ گرفته از ایگلا-۱

سامانه دوش‏ پرتاب لهستانی گروم الهام‏ گرفته از ایگلا-۱

سامانه ضدهوایی دوش‏ پرتاب پی‏ زد آر گروم برای حمله به اهداف پرنده در ارتفاع پست طراحی شده است. پس از جدا شدن لهستان از بلوک شرق در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی و لغو مجوز تولید تحت لیسانس سامانه موشکی ایگلا در این کشور توسط روسیه، مدیران ارشد بخش دفاعی لهستان تصمیم گرفتند پروژه‏های بومی خود را آغاز کنند. توسعه نمونه اولیه این موشک با نام گروم-۱ تاندربولت از سال ۱۹۹۲ آغاز شد و نخستین نمونه‏ های آن تا سال ۱۹۹۵ توسط نیروی زمینی ارتش لهستان وارد خدمت عملیاتی شد. گزارش‏ های تائید نشده ‏ای منتشر شده که نشان می‏ دهد سرویس‏ های اطلاعاتی لهستان تلاش گسترده‏ ای برای بدست آوردن نقشه‏ های ساخت و جزئیات طراحی سامانه موشکی دوش‏ پرتاب ایگلا انجام داده‏ اند. با توجه به زمان نسبتا کوتاه فاز توسعه گروم این ادعا قابل قبول به نظر می‏ رسد. در سال ۱۹۹۶ سامانه گروم به‏ عنوان یک سلاح سازمانی در نیروی زمینی لهستان شناخته شد و تحویل انبوه آن به یگان‏ های عملیاتی مختلف آغاز شد. تولید گروم-۱ تا سال ۱۹۹۹ ادامه یافت. در همین سال آزمایش ‏های توسعه‏ ای نمونه جدیدتر گروم-۲ به پایان رسید و یک سال بعد تولید نمونه‏ های عملیاتی آن آغاز شد. خط تولید سامانه گروم-۲ کماکان فعال است.
گروم یک سامانه ضدهوایی کوتاه‏برد است که موشک‏ های هدایت ‏شونده آشیانه ‏یاب را به سوی اهداف هوایی در ارتفاع پست و متوسط شلیک می‏ کند. استفاده از این سلاح در عملیات‏ های نظامی مشترک و شبکه‏ محور در قالب سناریوهای فرماندهی و کنترل دفاع هوایی خودکار توصیه می ‏شود که در آنها داده‏ های مربوط به اهداف موردنظر از طریق لینک‏ های دیجیتال بدست می‏ آید.

۱۴۱۱۵-۳
شکل ظاهری گروم-۱ شباهت بسیاری به سامانه موشکی روسی ایگلا-۱ دارد. برخی منابع دفاعی مدعی هستند این موشک نمونه لهستانی ایگلا-۱ است. البته این ادعا همواره توسط شرکت زِداِم مِسکو پیمانکار اصلی توسعه این سلاح رد شده است و توانمندی گروم-۱ در مقاومت در برابر فریب‏ های حرارتی اعمالی توسط هواپیماها (بر خلاف نمونه ‏های اولیه ایگلا-۱) را به‏ عنوان دلیلی برای رد ادعاهای مطرح شده مورد تاکید قرار می‏ دهد. از دیگر تفاوت‏ های این دو سامانه می ‏توان به موارد زیر اشاره کرد:
♦ تجهیزات الکترونیکی سامانه گروم کاملا یکپارچه هستند و از اینرو ابعاد آن کوچکتر است.
♦ کشندگی سرجنکی گروم-۱ نسبت به ایگلا-۱ به میزان ۵۰ درصد افزایش یافته است.
♦ امکان تغییر برنامه پروازی موشک گروم-۱ پس از شلیک وجود دارد و پارامترهای اولیه ورودی به موشک بر حسب نوع ماموریت قابل تغییر است.

لهستانی‏ ها مدعی هستند که سامانه گروم-۲ کاملا بصورت بومی توسعه یافته و در تولید آن از فناوری‏ های داخلی استفاده شده است. شرکت گارمات سوخت جامد موتور راکتی این موشک را تامین می‏ کند. شرکت هوانوردی پی‏زدال سامانه کنترل پرواز گروم-۲ را توسعه می‏ دهد و موسسه پژوهش ‏های نظامی دبلیو آی‏ تی‏ یو با همکاری شرکت دبلیو زد یو خودروی حامل سامانه گروم-۲ موسوم به تارپان هانتا را تولید می‏ نماید. تغییرات اعمالی در موشک گروم-۲ عبارتند از:
♦ استفاده از باتری‏ های حرارتی جدید
♦ بکارگیری جستجوگر جدید با فناوری خنک‏ کاری کاشف بهسازی‏ شده
♦ کوچکترشدن ابعاد تجهیزات الکترونیکی (ابعاد فیوز و متعلقات مرتبط حدود ۳۰ درصد کاهش یافته است)
♦ کاهش سوخت و افزایش ابعاد و کشندگی سرجنگی

مرکز پروژه ‏های علمی و صنعتی سامانه‏ های الکترونیکی پیشرفته رادوار (بخشی از گروه صنعتی بومار) سامانه شناسایی دوست از دشمن (آی‏ اف ‏اف) موسوم به آی‏ کی‏ زد-۰۲ را برای سامانه موشکی دوش پرتاب گروم توسعه داده است. این سامانه آی ‏اف‏ اف استاندارد را می ‏توان با بسیاری از سامانه‏ های موشکی دوش پرتاب عملیاتی یکپارچه کرد. از میان ویژگی‏ های اصلی سامانه آی ‏کی‏ زد-۰۲ می‏ توان به مواردی مانند ابعاد کوچک و وزن سبک، مناسب برای سامانه‏ های موشکی، دارای مودهای عملیاتی متعدد، امکان ارسال و دریافت پیام صوتی، دارای واسط ارتباطی آراس-۲۴ و امکان ارسال سیگنال لغو آتش اشاره کرد. نتیجه پردازش داده‏ ها توسط این سامانه به سامانه کنترل آتش ارسال می‏ شود تا از شلیک موشک به ‏سوی وسایل پرنده ‏ای که دشمن شناخته نمی‏ شوند ممانعت به ‏عمل آید. نیروی زمینی ارتش لهستان همچنین از سامانه آی‏ کی‏ زد-۰۲ در کنار رادار ردیاب الکترواپتیکی زد جی ‏اس-۱۵بی (نصب شده بر روی خودروی نظامی ۶*۶) و موشک ‏انداز متحرک ضدهوایی پوپراد نیز استفاده می‏ کند.

۱۴۱۱۵-۱
گرچه گروم اساسا به‏ عنوان یک سامانه موشکی دوش ‏پرتاب شناخته می‏ شود اما ارتش لهستان نمونه ‏ای از این سلاح را با نام پوپراد توسعه داده که دارای پیکربندی پرتابگر ستونی مسلح به چهار قبضه موشک نصب شده بر روی خودروی نظامی ۴*۴ ایوکو می ‏باشد. اجزاء اصلی این سامانه عبارتند از:
• خودروی حامل
• ستون عمودی بازشونده هیدرولیکی دربرگیرنده حسگرهای الکترواپتیکی (دوربین‏ های حرارتی و مسافت ‏یاب‏ لیزری)، سامانه شناسایی دوست از دشمن(آی‏ کی‏ زد-۰۲)، چهار قبضه موشک کوتاه‏ برد زمین‏ به‏ هوا و سامانه حرکتی دو محوره
• رایانه کنترل آتش
• سامانه ناوبری زمینی و تنظیم زاویه سمت
• تجهیزات ارتباطی و انتقال داده
• سامانه تامین توان

ارتش لهستان یگان کامل عملیاتی گروم را با نام کبرا می‏ شناسد. یک آتش‏ بار کامل سامانه کبرا شامل اجزای زیر است:
رادار جستجوی چندپرتویی با برد ۴۰ کیلومتر
۴ دستگاه سامانه متحرک ضدهوایی پوپراد
۲ دستگاه خودروی فرماندهی دبلیودی-۹۵
۴ دستگاه سامانه ضدهوایی ترکیبی توپخانه‏ ای/موشکی زدیو‏آر-۲۳-۲کی‏ جی جودک-جی

گزارش‏ هایی از فروش سامانه کبرا به اندونزی در اواخر سال ۲۰۰۵ یا اوایل سال ۲۰۰۶ منتشرشده است. منابع دفاعی اروپایی مدعی هستند که لهستان نمونه دریاپایه گروم را نیز توسعه داده و از آن برای تجهیز شناورهای سبک استفاده می ‏کند. پرتابگر سامانه دریایی گروم به دو قبضه موشک مجهز است و توان خود را از موتور شناور تامین می ‏کند. علاوه بر نیروی زمینی لهستان از میان مشتریان خارجی گروم می‏ توان به کشورهای گرجستان، اندونزی و لیتوانی اشاره کرد. ارتش گرجستان ۳۰ پرتابگر و بیش از ۱۰۰ قبضه موشک گروم را خریداری کرده است. تحلیل‏ گران امور امنیتی شرق اروپا مدعی هستند که گرجستان از این موشک‏ ها در منازعه نظامی سال ۲۰۰۸ خود با روسیه استفاده کرده است. ارتش گرجستان اعلام کرده است که از ۱۲ موشک گروم شلیک‏ شده به سوی بالگردهای روسی ۹ قبضه به هدف اصابت کرده است. لیتوانی قرارداد خرید سامانه گروم را در تاریخ ۲ سپتامبر ۲۰۱۴ با لهستان منعقد کرد. نیروهای مسلح لهستان تاکنون بیش از ۴۰۰ پرتابگر و ۲۰۰۰ هزار قبضه موشک گروم را تحویل گرفته ‏اند. قرار است تحویل ۴۰۰ قبضه از نمونه جدیدتر این سامانه موسوم به پیوران تا سال ۲۰۱۷ تکمیل شود. گروه صنعتی بومار در تاریخ یکم ژانویه ۲۰۱۳ تولید دوهزارمین قبضه از موشک گروم را جشن گرفت.
مشخصات فنی سامانه موشکی گروم-۲ به شرح زیر است:
طول موشک: ۱/۶ متر
قطر موشک: ۷/۲ سانتی‏متر
وزن موشک: ۱۰/۵ کیلوگرم
وزن موشک و غلاف شلیک: ۱۶/۵ کیلوگرم
وزن سرجنگی: ۱/۸۲ کیلوگرم
نوع سرجنگی: شدیدالانفجار ترکشی
سرعت متوسط: ۶۵۰ متر بر ثانیه
هدایت: فروسرخ آشیانه یاب
سرعت درگیری بیشنه با هدف از روبرو: ۴۰۰ متر بر ثانیه
سرعت درگیری بیشینه با هدف از پشت سر: ۳۲۰ متر بر ثانیه
ارتفاع پروازی بیشینه: ۳۵۰۰ متر
ارتفاع پروازی کمینه: ۱۰ متر
برد بیشینه: ۵۵۰۰ متر
برد کمینه: ۵۰۰ متر

منابع:
Jame’s C O’Halloran, Jane’s Land-Based Air Defences, IHS Global Limited, 2014.
http://www.armyrecognition.com

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *