خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت دفاعی و تسلیحات / معرفی موشک چند منظوره آر بی ‏اس-۱۵اف

معرفی موشک چند منظوره آر بی ‏اس-۱۵اف

آر بی اس- ۱۵ اف عضوی از خانواده موشک‌های کروز دوربرد سنگین وزن ضدکشتی است که توسط سوئد در گونه‌های مختلف هواپایه، زمین پایه و دریاپایه توسعه یافته است. موشک آر بی اس – ۱۵ را می‌توان گونه ارتقا یافته آربی- ۴ تلقی کرد. در موشک جدید موتور توربوفن تی آر آی ۶۰ جایگزین موتور راکتی سوخت جامد شده است. توسعه این موشک در سال ۱۹۷۹ بر اساس قرارداد منعقد شده بین وزارت دفاع سوئد و شرکت ساب آغاز شد. اولین نمونه از این خانواده با نام آر بی اس- ۱۵ ام به عنوان موشک دریاپایه به خدمت عملیاتی پیوست. نخستین آزمایش‌های میدانی آر بی اس- ۱۵ ام در تابستان ۱۹۸۱ آغاز شد. توسعه نمونه هواپایه موسوم به آر بی اس- ۱۵ اف با هدف تجهیز جنگنده چندمنظوره گریپن در سال ۱۹۸۲ آغاز شد. اولین شلیک آزمایشی این موشک در سال ۱۹۸۶ توسط یک فروند جنگنده ویگن سوئدی صورت پذیرفت. آر بی اس – ۱۵ اف در سال ۱۹۸۹ به‌عنوان سلاحی برای هواپیماهای ویگن نیروی هوایی سوئد به خدمت عملیاتی پیوست. گرچه معرفی نخستین نمونه‌های عملیاتی هواپیمای گریپن تا سال ۱۹۹۷ به تعویق افتاد اما شلیک آزمایشی موشک‌های آر بی اس – ۱۵ اف توسط نمونه‌های اولیه گریپن از سال ۱۹۹۳ آغاز شد. در نخستین روز از نوامبر ۱۹۹۷ اولین اسکادران عملیاتی جنگنده گریپن نیروی هوایی سوئد به موشک آر بی اس – ۱۵ اف مجهز شد. شرکت ساب با هدف تکمیل خانواده موشک چند منظوره آر بی اس – ۱۵ نمونه دفاع ساحلی آر بی اس – ۱۵ کِی ای را در اواخر سال ۱۹۸۵ طراحی کرد. این موشک که سکوی پرتاب آن بر روی خودرو نصب بود در سال ۱۹۸۸ به خدمت عملیاتی پیوست. در سال ۱۹۸۷ دولت فنلاند نمونه‌ای از این موشک را سفارش داد و عضو جدیدی از خانواده‌ موشک‌های آر بی اس با نام آر بی اس-۱۵ سی دی معرفی شد. در سال ۱۹۹۴ نیروی دریایی سوئد قراردادی برای توسعه نمونه ارتقا یافته آر بی اس-۱۵ ام کی ۲ به شرکت ساب واگذار کرد. برد این موشک تا ۱۰۰ کیلومتر افزایش یافت. با کاهش سطح مقطع راداری شناسایی نمونه‌های جدید موشک آر بی اس-۱۵ برای دشمن دشوار شد. فنلاند به عنوان مشتری وفادار این موشک نمونه دریاپایه آر بی اس- ۱۵ ام کی۲ را نیز سفارش داد.

14106-2

در همان زمان شرکت ساب کار بر روی توسعه نسل بعدی آر بی اس -۱۵ ام کی ۳ با برد ۲۰۰ کیلومتر را آغاز کرد. قرار بود آزمایش‌های پروازی نمونه هواپایه ام کی۳ در سال ۲۰۰۰ انجام شود و این موشک تا سال ۲۰۰۵ وارد خدمت شود. این طرح هرگز عملی نشد. شرکت ساب با همکاری شرکت آلمانی دیهل در سال ۲۰۰۰ بازاریابی مشترک برای موشک‌های ام کی ۳ را آغاز کردند. ساب توسعه فناوری‌های نو برای ارتقا عملکرد جستجوگر موشک‌های آر بی اس- ۱۵ خود را در دستور کار دارد. این تلاش‌ها شامل استفاده از رادار دریچه مصنوعی (سار) ، توسعه رادار ال پی آی با قابلیت‌های مقاوم سازی در برابر جنگال و بکارگیری سامانه‌های شناسایی خودکار هدف (ای تی آی) می‌باشد.
در بیانی کلی می‌توان آربی اس – ۱۵ اف را یک موشک میان‌برد مجهز به موتور توربوجت و مسلح به سر جنگی شدیدالانفجار دانست که از شکل هندسی استوانه‌ای برخوردار است. چهار کانارد تمام متحرک در قسمت جلویی بدنه نصب شده و چهار بال ذوزنقه‌ای مجهز به شهپر در انتهای موشک تعبیه شده است. موقعیت مکانی هدف توسط هواپیمای حامل و یا از طریق رله ارتباطی به سامانه ناوبری این موشک خورانده می‌شود. پس از آنکه موشک ارزیابی سامانه‌های داخلی خود را انجام داد هواپیمای حامل در سرعت ۰/۷ ماخ یا بیشتر قادر به شلیک موشک خواهد بود. پس از شلیک رهاسازی موشک توسط هواپیما موتور توربوفن ۶۰ کیلوگرمی این موشک روشن شده و پنج ثانیه بعد موشک را به سرعت سیر مورد نیاز می‌رساند. موشک آر بی اس- ۱۵ اف برای سرعت پروازی ۰/۹ ماخ طراحی شده است. موشک آر بی اس-۱۵ اف قادر است بصورت سینه‌مال تا ارتفاع ۱ متری از سطح آب بسوی هدف حرکت کند و در حالی که در فاصله ۱۵ کیلومتری هدف قرار دارد رویه جستجو و ردیابی ثانویه‌ای را آغاز می‌کند و عملا وارد مرحله پایانی پرواز خود می‌شود. موشک آر بی اس-۱۵ اف به یک جستجوگر راداری مونوپالس فعال مجهز است که در محدوده بالایی باند کی یو کار می‌کند.

۱۴۱۰۶-۳
نیروی هوایی سوئد نمونه هواپایه آر بی اس -۱۵ اف را در سال ۱۹۸۹ عملیاتی کرد. پنج سال بعد نمونه دریاپایه این موشک نیز به خدمت عملیاتی پیوست. جنگنده سوئدی گریپن می‌تواند دو فروند موشک آر بی اس- ۱۵ اف را در زیر بال‌های خود حمل کند. شرکت ساب پس از دریافت سفارش از نیروی هوایی تایلند ۱۲ فروند موشک آر بی اس -۱۵ اف را برای تسلیح جنگنده‌های گریپن این کشور تولید نمود. در سال ۲۰۰۸ شرکت روسی آنتونوف موشک آر بی اس -۱۵ اف را برای تجهیز نمونه گشت زنی دریایی هواپیمای آنتونوف-۷۴ انتخاب کرد. ترکیب این موشک سوئدی با هواپیمای حامل روسی در راستای پاسخ به مناقصه نیروی هوایی ارتش هند صورت گرفت.

منبع:
نوید مقصودی و علی اصلانی، موشک کروز میراثی قدیمی برای آینده، انتشارات اندیشگاه فناوری‏های نوین، ۱۳۹۴٫

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *