خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت دفاعی و تسلیحات / معرفی موشک هوا به هوای آر-۵۳۰

معرفی موشک هوا به هوای آر-۵۳۰

برنامه توسعه موشک فرانسوی آر-۵۳۰ از نیمه دهه ۱۹۵۰ آغاز شد و در قالب آن علاوه بر نمونه پایه آر-۵۳۰ نمونه‌های سوپر۵۳۰ اف و سوپر۵۳۰ دی نیز عرضه شد. شرکت فرانسوی مارتا (هم اکنون بخشی از ام بی دی ای) پروژه آر-۵۳۰ را بر اساس تجربیات کسب شده در توسعه موشک فروسرخ آر-۵۱۰ و موشک راداری نیمه فعال آر-۵۱۱ آغاز کرد. این موشک‌ها توسط جنگنده‌های واتور و میراژ۳ نیروی هوایی فرانسه و جنگنده آکیلون نیروی دریایی فرانسه بکارگرفته شده‌اند. موشک آر-۵۳۰ به‌گونه‌ای طراحی شد که امکان تعویض جستجوگر آن مقدور باشد بر این اساس یک جستجوگر راداری فعال برای برد متوسط و یک جستجوگر فروسرخ برای بردهای کوتاه‌تر عرضه شد. موشک آر-۵۳۰ در سال ۱۹۶۰ بخدمت عملیاتی پیوست و تولید آن تا اواخر دهه ۱۹۷۰ ادامه داشت. طراحی نمونه سوپر۵۳۰ اف در سال ۱۹۶۸ با هدف برآوردن الزامات عملیاتی رهگیری بمب‌افکن‌های پرسرعت ارتفاع بلند آغاز شد. توسعه نمونه مقیاس واقعی این موشک در سال ۱۹۷۱ کلید خورد و شرکت تالس آزمایشات اولیه را ۱ سال بعد آغاز کرد. نخستین شلیک آزمایشی این موشک در سال ۱۹۷۳ صورت گرفت. در سال ۱۹۷۶ برای اولین بار توسط جنگنده میراژاف-۱ شلیک شد و پس از تائید برنامه آزمایش و ارزیابی تولید انبوه آن از سال ۱۹۷۷ کلید خورد. نیروی هوایی فرانسه موشک سوپر ۵۳۰ اف را در سال ۱۹۸۰ عملیاتی کرد و یکسال بعد اولین شلیک این موشک توسط جنگنده میراژ۲۰۰۰ رخ داد. سومین عضو از این خانواده از موشک‌های هوا به هوا سوپر۵۳۰دی نام دارد که برای حمله به هواپیماهای در حال پرواز در ارتفاع‌های پرواز توسعه یافته است. این موشک به یک جستجوگر نیمه فعال راداری داپلر مجهز است. توسعه موشک سوپر ۵۳۰ دی در سال ۱۹۷۹ با هدف برآوردن الزامات نیروی هوایی فرانسه برای تجهیز جنگنده‌های میراژ۲۰۰۰ مجهز به رادار باند اکس آر دی آی آغاز شد. شلیک‌های آزمایشی موشک سوپر۵۳۰ دی با کمک رادار آر دی آی از سال ۱۹۸۴ آغاز شد و این موشک ۳ سال بعد به مرحله عملیاتی رسید. دولت فرانسه هیچگاه مجوز صادرات این موشک را صادر نکرد.

۱۴۰۲۷-۳
موشک آر-۵۳۰ دارای چهار بال مثلثی ثابت بزرگ و چهار بالک مستطیلی متحرک در قسمت عقبی بدنه می‌باشد. نمونه سوپر۵۳۰ اف دماغه تیزتری دارد و آنتن جستجوگر ای-۲۰۶ را در خود جای می‌دهد. پشت این رادار سامانه هدایت قرار دارد و پس از آن فیوز مجاورتی آراف قرار می‌گیرد. سرجنگی، واحد تسلیح و ایمنی و موتور بترتیب بخش‌های دیگر این موشک هستند. بال های صلیبی شکل بزرگ روی موشک نصب شده و طول آن نسبت به نمونه پایه آر-۵۳۰ بیشتر است. این موشک با کمک هواپیمای حامل امواج بازگشتی از هدف را دنبال می‌کند و مسیر خود را با استفاده از روش ناوبری تناسبی پیدا می‌نماید. موتور سوخت جامد این موشک آن را تا سرعت ۴/۵ ماخ شتاب می‌دهد. برد بیشینه این موشک ۲۵ کیلومتر و ارتفا رهگیری بیشینه آن ۷۵ هزار پا می‌باشد. نمونه سوپر۵۳۰ دی مشخصات ظاهری و ویژگی‌های آیرودینامیکی مشابهی نسبت به نمونه سوپر ۵۳۰ اف دارد. اما طول بدنه آن بیشتر و قطر آن کوچکتر است. هدایت این موشک توسط جستجوگر راداری نیمه فعال داپلر ای-۲۰۶ انجام می‌شود که قابلیت تدافعی بالاتر در برابر اخلال الکترونیک داشته و در شناسایی و ردیابی اهداف پروازی در ارتفاع پست کارآمدتر عمل می‌کند. موشک سوپر ۵۳۰ دی به ریزپردازنده‌های دیجیتال مجهز است که امکان برنامه ریزی مجدد جستجوگر آن را فراهم می‌کند. این موشک قادر است اهداف پروازی از فاصله ۲۰۰ پایی تا ۸۰ هزار پایی را رهگیری نماید و سرعت بیشینه آن به ۵ برابر سرعت صوت می‌رسد.

۱۴۰۲۷-۲
نزدیک به ۴ هزار فروند از موشک‌های آر-۵۳۰ تا سال ۱۹۷۸ تولید و عرضه شد. اولین استفاده عملیاتی از این موشک به تاریخ ۲۹ نوامبر ۱۹۶۶ برمی‌گردد که یک فروند جنگنده میراژ۳ رژیم صهیونیستی با شلیک این موشک یک فروند هواپیمای میگ-۱۹ مصری را سرنگون کرد. این رویداد نخستین حمله هوا به هوای یک جنگنده صهیونیستی در تاریخ نظامی این رژیم بشمار می‌رود. صهیونیست‌ها موشک آر-۵۳۰ را با نام یاهالوم بخدمت می‌گرفتند. نیروی هوایی پاکستان در جنگ محدود خود با هند در سال ۱۹۷۱ از جنگنده‌های میراژ۳ئی مجهز به موشک آر-۵۳۰ استفاده کرد. جنگنده‌های میراژاف۱ نیروی هوایی عراق نیز در جنگ تحمیلی نیز از این موشک استفاده کردند. فرانسه در مجموع تعداد ۲۳۹۰ فروند از دو نمونه سوپر۵۳۰ اف و ۵۳۰ دی را تولید کرد. از میان مشتریان خارجی این خانواده از موشک‌های هوا به هوا می‌توان به آرژانتین، استرالیا، برزیل، کلمبیا، مصر، گابون، هند، عراق، کویت، لیبی، پاکستان، آفریقای جنوبی، سوئیس، امارات متحده عربی، ونزوئلا، و کنگو اشاره کرد. در ادامه مشحصات موشک سوپر۵۳۰ دی ارائه شده است.

طول:۳/۸ متر
قطر: ۰/۲۶۳ متر
دهانه بال:۰/۶۲ متر
وزن: ۲۷۰ کیلوگرم
وزن سرجنگی: ۳۰کیلوگرم
فیوز: راداری فعال
هدایت: راداری نیمه‌فعال
پیشران: سوخت جامد
برد: ۴۰ کیلومتر

منبع:
Robert Hewson, Jane’s Air-Launched Weapons, IHS Publications, 2014

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *