خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت دفاعی و تسلیحات / معرفی موشک هوا به هوای ای‏ ای-۸ آفید

معرفی موشک هوا به هوای ای‏ ای-۸ آفید

ناتو عنوان ای‌ای-۸ آفید را برای موشک هوا به هوای نسل سومی آر-۶۰ شوروی انتخاب کرده است. موشک آر-۶۰ در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ توسط دفتر طراحی مولنیا(هم اکنون واقع در اکران) بعنوان جایگزینی برای موشک‌های آر-۱۳ ام توسعه یافت. گرچه گزارش‌های درمورد طراحی نمونه‌ای از این موشک مجهز به رادار نیمه فعال منتشر شد اما در نهایت تنها نمونه هدایت شونده فروسرخ آن موسوم به آر-۶۰ تی به تولید رسید. نمونه صادراتی موشک آفید با کد آذ-۶۰ کی شناخته می‌شود. در اوایل دهه ۱۹۸۰ نمونه بهسازی شده آر-۶۰ ام و آر-۶۰ تی ام معرفی شد. نمونه صادراتی آر-۶۰ ام‌کی برای نصب بر روی بالگرد تولید شد که از یک جستجوگر دورنگی بهسازی شده بهره می‌گرفت. موشک آر-۶۰ چهار کانارد مستطیلی ثابت و چهار سطح کنترلی تمام متحرک کنترلی مثلثی شکل در قسمت جلو دارد و در انتهای بدنه آن چهار بال ذوزنقه‌ای نسبتا بزرگ نصب شده است.

۱۴۰۰۷-۳

امکان نصب دو نوع فیوز مختلف بر روی این موشک وجود دارد. فیوز مجاورتی اپتیکی استریژ از ۸ حسگر نصب شده در قسمت میانی بدنه موشک بهره می‌گیرد. این حسگرهای کره‌ای در حین پرواز می‌چرخند و می‌توانند اهداف را در فاصله ۱ تا ۵ متری شناسایی کنند. از طرف دیگر فیوز مجاورتی راداری کولیبری مجهز به دو آنتن کوچک نیز می‌تواند بر روی موشک سوار شود. این نوع فیوز قالبا در نمونه‌های صادراتی آر-۶۰ بکار رفته است. موتور راکتی نمونه‌های اولیه موشک آفید تنها ۳ تا ۵ ثانیه فعال بودند. این موشک‌ها برد بیشینه معادل ۳ کیلومتر داشتند. نمونه ارتقا یافته آر-۶۰ ام دارای جستجوگر روزآمد و قابلیت رویارویی با اخلال الکترونیکی موثرتر بوده و فیوزهای مجاورتی آن تقویت شده است. برد کمینه موشک آر-۶۰ ام ۱۵۰ متر و برد بیشینه آن ۱۰ کیلومتر است. امکان شلیک این موشک از ارتفاع ۳۰ متر تا ارتفاع ۲۰ کیلومتر وجود دارد. روس‌ها ادعا می‌کنند که این موشک امکان درگیری با هواپیماهای درحال مانور با شتاب ۸ برابر شتاب جاذبه را نیز دارد. موشک آر-۶۰ با سامانه نظارت و هدایت نصب شده بر روی کلاه خلبانان جنگنده‌های میگ-۲۹ و سوخو-۲۷ سازگاری دارد. در سال ۱۹۹۷ یک شرکت اوکراینی جستجوگر فروسرخ جدیدی برای این موشک معرفی کرد که محدوده کشف و هدف آن را به بیش از ۱۰ کیلومتر افزایش می‌دهد. میدان دید این جستجوگر ۴۵ درجه به طرفین می‌باشد.
نخستین استفاده رزمی از موشک آر-۶۰ در تاریخ ۲۷ سپتامبر ۱۹۸۷ صورت گرفت که در قالب آن جنگنده‌های میگ-۲۳ کوبا و جنگنده‌های میراژ اف-۱ آفریقای جنوبی با هم درگیر شدند. در تابستان ۱۹۹۹ نیز دو فروند میگ-۲۱ نیروی هوایی هند با شلیک یک فروند موشک آر-۶۰ ام کی یک جنگنده پاکستانی را ساقط کردند. تاکنون نمونه‌های مختلف آر-۶۰ بر روی جنگنده‌های مختلفی همچون آی‌ای‌آر-۹۹، میگ-۲۱، میگ-۲۳، میگ-۲۵، میگ-۲۹، میگ-۳۱، سوخو۱۷،سوخو۲۲، سوخو۲۴، سوخو۲۷، سوخو۱۵، سوخو۲۵ و یاک ۳۸ نصب شده است. موشک‌های آر-۶۰ بصورت دوتایی روی هم توسط جنگنده‌های میگ-۲۱ و میگ-۳۱ حمل می‌شوند. بالگردهای میل۲۴ در غلاف‌های داخلی حمل سلاح خود چهار فروند موشک آر-۶۰ را حمل می‌کنند. در سال ۱۹۹۷ نیز ارتش رومانی نصب موشک‌های آفید را بر روی بالگردهای پوما آغاز کرد. نیروی هوایی فنلاند با اعمال تغییراتی بر روی جنگنده‌های هاوک خود امکان نصب موشک‌های آر-۶۰ را فراهم آورد.

۱۴۰۰۷-۲

نیروی هوایی کوبا هواپیماهای آموزشی و جنگنده‌های سبک ال-۳۹ خود را به موشک آر-۶۰ مجهز کرد. صربستان در سال ۱۹۹۹ نمونه‌هایی از موشک آر-۶۰ را در سامانه موشکی زمین به هوای خود بکار گرفت. پرتابگر این سامانه در واقع نمونه بهسازی شده یک توپ ضد هوایی ۲۰ میلیمتری است. برآوردها نشان می‌دهند برد بیشینه موشک‌های این سامانه به ۴ کیلومتر می‌رسد. در سال ۲۰۰۵ در نمایشگاه مایلکس بلاروس نمونه‌ای دیگر از یک سامانه موشکی زمین به هوا به نمایش درآمد که از موشک آر-۶۰ استفاده می‌کرد. نیروی دریایی و نیروی هوایی روسیه در اواخر دهه ۱۹۷۰ نمونه‌های اولیه آر-۶۰ تی را عملیاتی کردند و نمونه بهسازی شده آر-۶۰ام در سال ۱۹۸۲ وارد خدمت در ارتش شوروی شد. پس از فروپاشی شوروی موشک‌های آر-۶۰ توسط نیروهای مسلح کشورهای استقلال یافته شامل آذربایجان، بلاروس، قزاقستان، ترکمنستان، اوکراین و ازبکستان مورد بهره‌ برداری قرار گرفت. از میان مشتری‌های خارجی این موشک می‌توان به کشورهایی همچون الجزایر، آنگولا، بلغارستان، چین، کرواسی، کوبا، جمهوری چک، مصر، فنلاند، مجارستان، هند، عراق، کره شمالی، لیبی، مالزی، لهستان، رومانی، اسلواکی، سودان، سوریه، ویتنام، یمن و صربستان اشاره کرد. رومانی تحت لیسانس شرکت روسی نمونه بومی این موشک موسوم به آر‌ای‌وی-آراس را در خاک خود تولید کرده است. در ادامه مشخصات نمونه آر-۶۰ تی ارائه شده است.
طول: ۲/۰۹۵ متر
قطر: ۰/۱۲ متر
دهانه بال: ۰/۳۹ متر
وزن: ۴۳/۵ کیلوگرم
سرجنگی: شدیدالانفجار ترکشی با وزن ۲/۷ کیلوگرم
فیوز: اپتیکی یا راداری مجاورتی
هدایت: فروسرخ
پیشران: سوخت جامد
برد: ۸ کیلومتر

منبع:
Robert Hewson, Jane’s Air-Launched Weapons, IHS Publications, 2014.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *