خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت دفاعی و تسلیحات / معرفی موشک هوا به هوای ای‏ ای-۱۷ آرچر

معرفی موشک هوا به هوای ای‏ ای-۱۷ آرچر

موشک آر-۷۳ (یا آر-۷۴) نماینده نسل چهارم موشک‌های هوابه‌هوای برد کوتاه روسیه به حساب می‌آید. برنامه توسعه این موشک مولود رقابت بین دو دفتر طراحی مولنیا (در اوکراین) و ویمپِل در دهه ۷۰ بود. آر-۷۳ جایگزینی برای موشک آر-۶۰ به حساب می‌آمد. در این رقابت قرار بود یک موشک هوابه‌هوای فوق‌العاده چابک برای نسل آینده آن زمان جنگنده‌های روسی (میگ-۲۹ و سوخو-۲۷) توسعه یابد که در نهایت طرح مولنیا برنده شد. این آخرین برنامه موشکی تاکتیکی دفتر مولنیا بود؛ زیرا بعد از آن این دفتر طراحی بر روی پروژه عظیم راکت بوران متمرکز شد و افراد و تجهیزات مربوط به برنامه آر-۷۳ همگی به دفتر طراحی ویمپِل روسیه منتقل شدند. در واقع پروژه موشک آر-۷۳ اگرچه ابتدا در دفتر طراحی مولنیای اوکراین شروع شد، اما در سال ۱۹۸۵ در دفتر طراحی ویمپل تکمیل شد. این موشک در اواخر دهه ۸۰ میلادی بر روی جنگنده‌های روسی عملیاتی شد. روس‌ها مدعی هستند که آر-۷۳ اولین موشک هوابه‌هوای تاریخ است که استفاده همزمان از تغییر زاویه بردار رانش و بالک‌های آیرودینامیکی را برای افزایش قدرت مانور استفاده کرده است.

۱۴۰۱۳-۲
در ابتدای دهه ۹۰ پس از فروپاشی شوروی سابق، موشک‌های آر-۷۳ موجود در زرادخانه آلمان شرقی به دست غربی‌ها افتاد. در آن زمان غربی‌ها (ناتو) اذعان کردند که آر-۷۳ یک نسل از پیشرفته‌ترین موشک‌های هوابه‌هوای برد کوتاه غرب جلوتر است. اصولاً انگیزه اصلی غرب در بازنگری اساسی برنامه سایدوایندر و توسعه سایدوایندِر اِکس همین موضوع بود. فروپاشی شوروی ضربه بزرگی به برنامه موشک آر-۷۳ وارد کرد. قسمت‌های مهمی از این موشک (از جمله حسگرها) در اوکراین تولید می‌شد.
حسگر مادون قرمز آر-۷۳ در نوک دماغه آن تعبیه شده است. بر روی دماغه این موشک، درست پشت حسگر، چهار فین کنترلی نصب شده‌اند. بلافاصله پس از این فین‌ها، چهار سطح پایدارساز ثابت و بلافاصله بعد از آن چهار بالک کنترلی وجود دارد. در قسمت انتهایی موشک چهار بالک ثابت با تعدادی سطوح کنترلی متحرک به‌کار رفته است. جهت بردار رانش موشک نیز با استفاده از چهار عملگر کنترل می‌شود. چنین ترکیب متنوعی از سطوح کنترلی در بین سامانه‌های همرده کم‌نظیر است. برد مؤثر آر-۷۳، ۲۰ کیلومتر است؛ اما با استفاده از حسگر پیشرفته اِم‌کِی-۸۰ این برد می‌تواند به ۳۰ کیلومتر هم برسد. حسگر حرارتی موشک آر-۷۳ از جنبه‌های بسیار مهم برتری آن است. گونه خارج از خط دید ۴۰ کیلومتری این موشک نیز توسعه داده شده که برای اولین بار در نمایشگاه ماکس ۲۰۰۹ به نمایش درآمد. سرجنگی ترکشی ۷/۴ کیلوگرمی این موشک در قسمت میانی بدنه آن نصب شده است. آر-۷۳ با تحمل شتاب حداکثر ۶۰جی کمینه شعاع چرخشی معادل ۲۰۰ متر دارد. حداکثر زاویه حمله آر-۷۳، ۴۰ درجه است. در گونه‌های پیشرفته امروزی این موشک، منبع تامین توان داخلی سامانه خنک‌کننده حسگر (محفظه ۷/۳ لیتری نیتروژن مایع) قابلیت تا ۶ ساعت فعال ماندن زیر بال هواپیما را در آر-۷۳ ایجاد می‌کند. این زمان برای نمونه‌های اولیه ۷۰ دقیقه بود. این موشک تقریباً بر روی کلیه سوخوها و میگ‌های روسی و بالگردهای میل-۲۸ و کاموف-۵۰ نصب شده است. حدود ۳۰ کشور آر-۷۳ را در اختیار دارند.
طول: ۲/۹ متر
قطر: ۱۷۰ میلی‌متر
دهانه بال: ۰/۵۱ متر
وزن: ۱۰۵ کیلوگرم
وزن سرجنگی: ۷/۴ کیلوگرم ترکشی
فیوز: راداری فعال
هدایت: خط فرمان / فروسرخ
پیشران: سوخت جامد
برد: ۳۰ کیلومتر

منبع:
Robert Hewson, Jane’s Air-Launched Weapons, IHS Publications, 2014.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *