خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت دفاعی و تسلیحات / معرفی موشک هوا به هوای ای‏ ای-۷ اپکس

معرفی موشک هوا به هوای ای‏ ای-۷ اپکس

خانواده موشک‌های میانبرد فراتر از میدان دید آر-۲۳ با هدف جایگزینی موشک‌های قدیمی‌تر آر۳آر و آر۸ طراحی شده‌اند. کار بر روی توسعه این موشک در اوایل دهه ۱۹۶۰ توسط دفتر طراحی بیسنووات(هم‌اکنون بخشی از ویمپل) آغاز شد. نخستین نمونه این موشک با نام آر۲۳آر عرضه شد. ناتو این خانواده از موشک‌های روسی را با کد ای‌ای-۷ اپکس نامگذاری کرده است. نمونه‌ای اولیه آر-۲۳ بعنوان مهمات هوا به هوای جنگنده میگ-۲۳ شناخته‌ می‌شدند و سامانه سلاح اس-۲۳ این هواپیما مجهز به رادار کنترل آتش آرپی-۲۳ سفیر فرآیندهای عملیاتی موشک‌های اپکس را مدیریت می‌کرد. موشک‌های خانواده ای‌ای-۷ اپکس در دو نمونه هدایت فروسرخ و هدایت راداری توسعه یافته‌اند. نمونه‌های فروسرخ با پسوند تی و نمونه‌های راداری با پسوند آر شناخته می‌شوند. موشک آر-۲۳ دارای چهار بالک ذوزنقه‌ای ثابت در قسمت جلوی بدنه، چهار بال ذورنقه‌ای در قسمت میانی و چهار سطح کنترلی کاملا متحرک ذوزنقه‌ای دیگر در انتهای بدنه می‌باشد.

۱۴۰۰۹-۱

نمونه‌های ارتقا یافته از این خانواده موسوم به آر-۲۴ آر و آر-۲۴ تی از طراحی مشابه نمونه‌های اولیه برخوردار بودند اما سر جنگی بزرگتری داشتند و بین ۲۵ تا ۳۰ کیلوگرم سنگینتر بودند. با توجه به این افزایش وزن مرکز ثقل موشک تغییر کرده و به ناچار قسمت جلویی موشک به میزان ۳۴ سانتیمتر بلندتر شده است. رادار نیمه فعال آشیانه یاب موشک آر-۲۳ آر از یک رادار پالسی در باند جی(۱۰ تا ۲۰ گیگا هرتز) بهره می‌گیرد. نمونه آر-۲۳ تی دارای سامانه هدایت فاز میانی فرمانپذیر است و به یک جستجوگر فروسرخ مجهز می‌باشد. نمونه ارتقا یافته این حسگر موسوم به ۲۳-تی۴ برای رویارویی با موشک‌های کروز کوچک در حال پرواز در ارتفاع پست توسعه یافته است. نمونه آر-۲۳ تی برد بیشینه‌ای در حدود ۱۵ کیلومتر دارد در حالی که نمونه آر-۲۳آر تا فاصله ۲۷ کیلومتری از نقطه شلیک بطور موثر عمل می‌کند. در طراحی موش آر-۲۴ چندین تغییر اعمال شده است. علاوه بر طول بیشتر این موشک از فیوز مجاورتی بهسازی شده بهره می‌گیرد. برد بیشینه نمونه‌های آر-۲۴ آر و تی به ۵۰ کیلومتر می‌رسد. نمونه آر-۲۴ آر از یک جستجوگر راداری نیمه فعال مونوپالس بهره می‌گیرد که کارایی آن را در محیط های مملو از بازتابش امواج از سطح زمین افزایش داده و توان رهگیری موشک را در حمله به اهداف پروازی ارتفاع پست بهبود می‌بخشد. موشک‌های ای‌ای-۷ قادرند اهداف در حال پرواز در ارتفاع ۴۰ متری تا ارتفاع ۲۵ کیلومتری را رهگیری نمایند و با هواپیماهایی درگیر شوند که در حال مانور با شتابی برابر ۸ برابر شتاب جاذبه هستند.

۱۴۰۰۹-۳
موشک‌های آر-۲۳ و آر-۲۴ بطور اختصاصی برای جنگنده میگ-۲۳ طراحی شده‌اند. البته استفاده عملیاتی از آنها توسط این جنگنده تا پیش از نصب رادار سفیر۲۳ میسر نبود. نمونه‌های اولیه جنگنده میگ-۲۳ از رادار سفیر۲۱ متعلق به هواپیمای میگ-۲۱ بهره می‌گرفتند و از این رو قادر به شلیک موشک‌های اپکس نبودند. اولین بار در سال ۱۹۷۱ امکان شلیک موشک آر-۲۳ توسط جنگنده میگ-۲۳ مهیا شد. تحویل موشک‌های ای‌ای-۷ به نیروی هوایی شوروی از سال ۱۹۷۰ آغاز شد و ۳ سال بعد این موشک‌های به وضعیت کاملا عملیاتی در آمدند. نمونه ارتقا یافته آر-۲۴ نیز در سال ۱۹۸۱ بخدمت پیوست. تولید موشک‌های اپکس در نیمه دهه ۱۹۸۰ متوقف شد و روند جایگزینی آنها با موشک‌های ای‌ای-۱۰ در دستور کار قرار گرفت. اولین ماموریت رزمی موشک آر-۲۳ در حمله جنگنده‌های میگ-۲۳ سوریه به دره بقای در سال ۱۹۸۲ بر می گردد. پس از آن جنگنده‌های میگ-۲۳ عراق و آنگولا نیز به این موشک مجهز شدند. پس از فروپاشی شوروی جمهوری‌های استقلال یافته بلاروس، قزاقستان، ترکمنستان و اوکراین از این نوع موشک برخوردار شدند. نیروی هوایی روسیه در سال ۱۹۹۸ همه جنگنده‌های میگ-۲۳ خود را بازنشسته کرد. بر اساس گزارش‌ها مصر در اواخر دهه ۱۹۷۰ تعدادی از جنگنده‌های میگ-۲۳ خود مسلح به موشک‌های آر-۲۳ را به چین عرضه کرد. مصر همچنین تعدادی از این هواپیماها را برای ارزیابی به آمریکا تحویل داد همچنین زیمباوه تعدادی جنگنده میگ-۲۳ را در سال ۲۰۰۰ از لیبی تحویل گرفت. موشک آر-۲۳ در رومانی تحت لیسانس شرکت سازنده روسی با نام ای-۹۱۱ تولید می‌شود. در ادامه مشخصات نمونه آر-۲۴ تی ارائه شده است.

طول: ۴/۶ متر
قطر: ۰/۲ متر
دهانه بال: ۱/۰۴ متر
وزن: ۲۵۰ کیلوگرم
سرجنگی: شدیدالانفجار ترکشی با وزن ۳۵ کیلوگرم
فیوز: راداری فعال
هدایت: فروسرخ
پیشران: سوخت جامد
برد: ۵۰کیلومتر

منبع:
Robert Hewson, Jane’s Air-Launched Weapons, IHS Publications, 2014.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *