خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت دفاعی و تسلیحات / معرفی موشک‏ کروزهواپایه ای‏ جی‏ ام-۱۵۸

معرفی موشک‏ کروزهواپایه ای‏ جی‏ ام-۱۵۸

در حالی که بار اصلی عملیات کروز ارتش آمریکا در بیست و چند سال اخیر بر عهده موشک کروز تاماهاوک بوده است، موشک جاسم یا اِی‌جی‌اِم-۱۵۸، کروز هواپایه دورزن تاکتیکی شماره یک ارتش آمریکا به حساب می‌آمده است. این موشک یک سامانه مشترک بین نیروی هوایی و دریایی این کشور است و نام آن از مخفف کلماتی که به همین موضوع اشاره دارد، گرفته شده است. برنامه توسعه این موشک در سال ۱۹۹۶ آغاز شد. جاسم دوران توسعه پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشت و با تجربه چندین مورد عدم موفقیت در آزمایش‌ها و کاهش بودجه تا مرحله لغو پیش رفت، اما سرانجام در سال ۲۰۰۹ عملیاتی شد و نوع برد بلندتر آن موسوم به جاسم-ئی‌آر نیز در سال ۲۰۱۴ اولین آزمایش عملیاتی خود را با موفقیت کامل پشت سرگذاشت.

۱۴۰۶۲-۳
جاسم یک موشک کروز هواپایه پنهانکار با برد بیشینه ۳۲۰ کیلومتر است. بال‌های این موشک زیر بدنه آن تعبیه شده و پیش از پرتاب به‌همراه بالک‌های عقبی در حالت جمع شده قرار می‌گیرد. پس از پرتاب بال‌ها و بالک‌ها به‌کمک یک مکانیزم انفجاری محدود باز می‌شوند. سرجنگی نفوذگر این موشک یکی از نقاط قوت آن گزارش شده است. جاسم اغلب از سرجنگی کلاس ۱۰۰۰ پوندی دابلیودی‌یو-۴۲بی استفاده می‌کند. این سرجنگی که به‌وسیله شرکت وایمَن-گوردون توسعه یافته اگرچه به لحاظ وزنی در رده ۱۰۰۰ پوندی قرار دارد، اما به لحاظ قدت تخریب و نفوذ در کلاس سرجنگی ۲۰۰۰ پوندی عمل می‌کند. این سرجنگی با طول ۱/۸۲ متر و قطر ۲۹۵ میلی‌متر، وزنی معادل ۴۳۲ کیلوگرم دارد که ۱۰۳ کیلوگرم آن را ماده انفجاری اِی‌اِف‌اِکس-۷۵۷ تشکیل می‌دهد.
سامانه هدایت جاسم، همان کیت هدایت اینرسی/جی‌پی‌اِس است که در بمب‌های جِی‌دَم و جِی‌سو از آن استفاده می‌شود. موشک در مرحله نهایی حمله به هدف از حسگر مادون قرمز استفاده می‌کند. این حسگر تصویری سه بعدی از هدف(اهداف) ایجاد می‌کند که با تصاویر سه بعدی از پیش تعریف شده در حافظه موشک مقایسه شده و حمله صورت می‌گیرد. در هدایت جاسم پس از شلیک، انسان نقش ندارد، اما وارد شدن انسان به چرخه هدایت برای گونه‌های آتی موشک برنامه‌ریزی شده است. دقت این موشک ۳ متر گزارش شده است.

۱۴۰۶۲-۲
موتور توربوجتی که در جاسم استفاده می‌شود همان موتور تِلِداین-۳۷۰-۹-۲اِم است که در موشک اِسلَم/هارپون به‌کار رفته است. اما جاسم-ئی‌آر با برد بیشینه ۸۰۰ کیلومتر از موتور توربوفن ویلیامز اِف-۱۰۷دابلیوآر-۱۰۵ استفاده می‌کند. هر دو موشک جاسم معمولی و جاسم ئی‌آر هندسه کاملاً یکسانی دارند. جاسم ئی‌آر به لحاظ سازه‌ای سبک‌تر و مخازن سوخت بزرگ‌تری داشته و موتور آن نیز بازده بهتری دارد. بمب‌افکن‌های بی-۱، بی-۲ و بی-۵۲ و جنگنده‌های اِف-۱۵، اِف-۱۶، اِف-۱۸، اِف-۳۵ و هواپیماهای پی-۳ اوریون پلتفرم‌های هوایی هستند که جاسم برای استفاده در آن‌ها طراحی شده است. در حال حاضر به غیر از ارتش آمریکا، استرالیا، لهستان و فنلاند هم خواهان این موشک هستند. هر موشک جاسم حدود ۷۰۰هزار دلار و جاسم ئی‌آر حدود ۱/۳۲میلیون دلار قیمت دارد. تا سال ۲۰۰۹ حدود ۷ میلیادر دلار برای توسعه این موشک هزینه شده است. جاسم در آینده سهم بیشتری را در عملیاتی موشکی تاکتیکی کروز ارتش آمریکا برعهده خواهد داشت.

منبع:
نوید مقصودی و علی اصلانی، موشک کروز میراثی قدیمی برای آینده، انتشارات اندیشگاه فناوری‏های نوین، ۱۳۹۴٫

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *