خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / پرنده‌های بدون سرنشین / معرفی پهپاد تجسس و شناسایی کوتاه برد ام کیو-۵ هانتر
۱۶۰۴۶-۱

معرفی پهپاد تجسس و شناسایی کوتاه برد ام کیو-۵ هانتر

هانتر بر اساس پهپاد ایمپَکت متعلق به شرکت اسرائیلی آی‏ اِی‏ آی با هدف برآوردن الزامات برنامه پهپاد‌های تاکتیکی کوتاه‏ برد نیروی زمینی آمریکا توسعه یافته است. نخستین پرواز نمونه اولیه این پهپاد در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۱۹۹۰ در سرزمین‌های اشغالی صورت گرفت و پرنده مذکور در دسامبر همان سال برای تکمیل برنامه ارزیابی و آزمایش نهایی به آمریکا منتقل شد. شرکت تی‏ آر دبلیو (هم اکنون بخشی از نورثروپ گرومن) و شرکت صهیونیستی مالتا طرح مشترک خود را برای شرکت در مناقصه نیروی زمینی آمریکا مبتنی بر توسعه پهپاد هانتر عرضه کردند. این طرح برنده مناقصه شد و در فوریه ۱۹۹۳ قراردادی به ارزش ۱۶۹ میلیون دلار برای تولید نمونه‌های اولیه آن واگذار گردید.

۱۶۰۴۶-۲این پرنده در ابتدا با نام بی‏ کیو اِم-۱۵۵ اِی شناخته می‏ شد. اما در سال ۱۹۹۹ به آرکیو-۵اِی تغییر نام داد. نخستین بار در تاریخ فوریه ۱۹۹۴ اولین نمونه تولید شده هانتر به پرواز درآمد. حدود یکسال بعد اولین سامانه عملیاتی این پهپاد به وزارت دفاع آمریکا تحویل داده شد و تا پایان سپتامبر ۱۹۹۵ کل تعهدات قرارداد اولیه انجام شد و هفت سامانه عملیاتی هانتر شامل ۷۲ فروند پرنده عرضه گردید. نیمه دوم سال ۹۵ روزهای خوش آغازین با وقایع ناگواری برای پروژه توسعه هانتر توام شد ولی عملکرد موفق نمونه‌های اولیه و تغییراتی جزئی در هندسه پرنده توسط سازندگان موانع را از سر راه برداشت. در تابستان سال ۲۰۰۲ هانتر موفق شد نخستین مانور فرود و برخاست متوالی خودکار خود را انجام دهد. در سپتامبر همان سال هانتر بعنوان نخستین پهپاد نیروی زمینی آمریکا معرفی شد و آزمایش‏های شلیک سلاح خود را در میدان تیر وایت‏ سندز به انجام رساند.

بال نمونه‌های استفاده شده این پهپاد در آزمایش‌های مذکور مقداری بلندتر بود و سازه آن برای نصب پرتابگر سلاح تقویت شده بود. در نتیجه این تغییرات، افزایش سقف پرواز عملیاتی هانتر به میزان ۲۰۰۰ پا بعنوان یک مزیت جانبی ایجاد شد. هانتر نخستین ماموریت واقعی خود را در ژانویه ۲۰۰۳ در عملیات آزادسازی عراق تجربه کرد. درس‌های آموخته از این ماموریت، نیروی زمینی آمریکا را به توسعه نمونه اِم‏کیو-۵بی ترغیب کرد. دم این پهپاد بال‏ بالا توسط دو میله به بال آن متصل شده است. بدنه هانتر از جنس مواد مرکب ساخته شده و به یک موتور کشنده و یک موتور هُل‏ دهنده مجهز می‌باشد. ارابه فرود این پرنده ثابت بوده و دارای سه چرخ است. تجهیزات الکترونیکی و حسگر‌های این پهپاد عمدتا محصول شرکت اسرائیلی آی‏ اِی‏ آی می‌باشد. این تجهیزات شامل واسط ارتباطی وی اِچ اِف/یو اِچ اِف برای ارتباط با دو ایستگاه زمینی به فاصله ۱۲۰ کیلومتر از یکدیگر، رادار دریچه مصنوعی، نشانگر اهداف متحرک، مسافت سنج لیزری برای موشک‌های هلفایر، اخلالگر راداری و تولیدکننده توان ۱/۱ کیلوواتی می‌باشد. در بهار سال ۲۰۰۳ یک رادار جدید محصول نورثروپ گرومن به این مجموعه افزوده شد. اعمال تغییرات در زیرسامانه‌های هانتر در فاصله سال ۲۰۰۶ تا سال ۲۰۰۹ منجر به معرفی پهپاد جدید اِم‏ کیو-۵بی با نرخ انتفال داده بیشتر، برد ارتباطی دو برابر و توانمندی‌های عملکردی بیشتر گردید. پهپاد اِم کیو-۵بی همچنین قادر به حمل موشک هدایت شونده لیزری وایپِر استِرایک و بمب بی‏ ال‏ یو-۱۰۸ می‌باشد. نورثروپ گرومن در سپتامبر ۲۰۰۹ هانتر را به سامانه فرود و برخاست کاملا خودکار مجهز کرد. یک سامانه عملیاتی هانتر شامل شش تا هشت وسیله پرنده، دو ایستگاه کنترل زمینی، دو یا سه ایستگاه زمینی برنامه‌ریزی ماموریتی، یک واحد برخاست و بازیافت، پنج واحد تولید توان متحرک، یک ژنراتور ۱۰کیلوواتی و تجهیزات پشتیبانی زمینی می‌باشد. هانتر علاوه بر انجام مانور برخاست از باندهای مختلف می‌تواند از راکت‌های کمکی برای کوتاه کردن مسافت برخاست استفاده کند. تاکنون پنج گونه مختلف از خانواده هانتر طراحی و تولید شده است.

۱۶۰۴۶-۴آرکیو-۵اِی به ‏عنوان نمونه اولیه و استاندارد خانواده هانتر شناخته می‏ شود. نمونه بی-هانتر در قالب سفارش ۷۱ میلیون دلاری دولت بلژیک در روزهای پایانی سال ۱۹۹۸ توسعه یافت. بلژیک قصد داشت این پهپاد‌ها را جایگزین پرنده‌های اِپرِویر خود کند که ۲۲ سال از سن عملیاتی آنها می‏ گذشت. گرچه نخستین فروند از این نمونه در اوت ۲۰۰۰ در حین پرواز در سرزمین‌های اشغالی سقوط کرد، اما دولت بلژیک مصرانه از تولید آن حمایت کرد و در اوایل سال ۲۰۰۱ پهپاد‌ها را تحویل گرفت. مونتاژ نهایی پهپاد بی-هانتر توسط کنسرسیوم بلژیکی/آمریکایی/صهیونیستی سوناکا در خاک بلژیک انجام می‌شود. نمونه ام‏کیو-۵بی بر اساس بهسازی آرکیو۵-اِی به سفارش نیروی زمینی آمریکا توسعه یافته است. بخشی از تغییرات شامل افزایش دهانه بال و ظرفیت سوخت، مداومت پروازی بیشتر، سقف پرواز عملیاتی بالاتر، قابلیت حمل سلاح، برخورداری از دو سیستم اویونیکی همزمان و قابلیت نشست و برخاست کاملا خودکار می‌باشد. نخستین پرواز این پهپاد در تابستان ۲۰۰۵ انجام شد و در حین یک پرواز آزمایشی در نخستین روزهای سال ۲۰۰۶ موفق به ثبت رکورد مداومت پروازی به‏ مدت بیست و یک ساعت شد.

۱۶۰۴۶-۵نیروی زمینی آمریکا هجده فروند از این پرنده را در سال ۲۰۰۶ خریداری کرد و سه سال بعد آنها را در جنگ افغانستان بکار گرفت. نمونه ام ‏کیو-۵سی (ئی-هانتر) با برد و مداومت پروازی بیشتر ترکیبی از هندسه نمونه پایه هانتر و دم پهپاد صهیونیستی هرون می‌باشد که به چرخ‌های جمع‏ شونده مجهز شده است. این عضو خانواده هانتر با ظرفیت حمل بار بیشتر نخستین پرواز خود را در تاریخ ۱۷ مارس ۲۰۰۵ انجام داد. نمونه هانتر-۲ ترکیبی از بدنه هانتر و بال و دم پهپاد هرون است. نمونه اولیه آن که با سرمایه‏ گذاری نورثروپ گرومن تولید شد برنامه آزمایش پروازی خود را از اواخر سال ۲۰۰۴ آغاز کرد. علاوه بر به ‏روزرسانی نرم‏افزار پرواز این پهپاد، زیرسامانه‌های ارتباطی و حمل سلاح آن نیز ارتقا یافته است. تا پایان سال ۲۰۰۹ خانواده پهپاد‌های هانتر بیش از ۸۰ هزار ساعت پروازی را ثبت کردند که نزدیک به ۷۰درصد آن شامل پرواز‌های عملیاتی رزمی بوده است. در ادامه مشخصات فنی نمونه آرکیو-۵ای ارائه شده است.

موتور:

دو موتور دوسیلندر چهارزمانه موتو گاتزی هر یک با توان ۶۸ اسب بخار مجهز به ملخ چوبی دو پره، یک موتور کشنده در قسمت جلو بدنه و یک موتور هل دهنده در انتهای بدنه

 ابعاد:

دهانه بال: ۸،۸۴ متر

طول کلی: ۷،۱ متر

ارتفاع بدنه: ۱،۶۵ متر

اوزان:

وزن خالی : ۵۴۰ کیلو گرم

حداکثر وزن سوخت: ۱۳۶ کیلوگرم

وزن محموله داخلی:۱۱۳ کیلوگرم

حداکثر وزن برخاست : ۷۲۶ کیلوگرم

عملکرد:

حداکثر سرعت افقی : ۲۰۴ کیلومتر بر ساعت

سرعت سیر:۱۴۸ کیلومتر بر ساعت

سرعت گردش:۱۱۱ کیلومتر بر ساعت

حداکثر نرخ اوج گیری در سطح دریا: ۲۳۲ متر در دقیقه

شعاع عملیاتی: بیش از ۲۰۰ کیلومتر

حداکثر مداومت پروازی: ۱۲ ساعت

 

منبع:

نوید مقصودی، یکصد پهپاد نام‏ آشنا، انتشارات اندیشگاه فناوری های نوین، تهران، ۱۳۹۳٫

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *