خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت دفاعی و تسلیحات / معرفی موشک هوا به هوای پی ال-۱۱

معرفی موشک هوا به هوای پی ال-۱۱

سلاحی که چینی‌ها از آن با نام پی‌ال-۱۱ یاد می‌کنند یک موشک هوا به هوای میان برد مجهز با رادار آشیانه یاب نیمه فعال می‌باشد. تلقی می‌شود این موشک نسخه چینی موشک آمریکایی اسپرو باشد. نخستین گام‌ها برای توسعه این موشک در اواخر دهه ۱۹۷۰ برداشته شد. برنامه توسعه این موشک بیش از ۲۰ سال بطول انجامید و برخی تحلیلگران معتقدند که براساس ناکامی‌های این برنامه چین توسعه پی‌ال-۱۲ را جدی‌تر گرفت. برخی گزارش‌ها از عملیاتی شدن همزمان دو موشک پی‌ال-۱۱ و پی‌ال-۱۲ در ارتش چین حکایت می‌کند. نمونه‌هایی از موشک پی‌ال-۱۱ بر روی جنگنده چینی چنگ دو جی-۱۰ نصب شده است. نامگذاری موشک‌های چینی معمولا خیلی دقیق صورت نمی‌گیرند از اینرو بعضی معتقدند نمونه‌های اولیه پی‌ال-۱۱ معمولا با نام پی‌ال-۱۰ شناخته می‌شدند. در واقع توسعه پی‌ال-۱۱ را می‌توان نتیجه تلاش چین برای توسعه موشک‌های هوا به هوای مجهز به رادارهای آشیانه یاب نیمه فعال قلمداد کرد. چینی‌ها بعضا از این موشک با نام اف‌دی-۶۰ یاد می‌کنند و مسئولان شرکت ملی صادرات و واردات ماشین‌های دقیق چین(سی‌پی‌ام‌آی‌ئی‌سی) در سال ۲۰۰۴ تولید انبوه موشک اف‌ئی-۶۰ را تائید کردند و اظهار داشتند که این موشک در سبد تسلیحات صادراتی چین قرار می‌گیرد. معمولا از موشک اف‌دی-۶۰ به عنوان نمونه هواپایه موشک زمین به هوای ال‌وای-۶۰ یاد می‌شود.

۱۴۰۱۹-۲ارتش چین در نمایشگاه هوایی ۲۰۱۰ این کشور نمونه‌ای از موشک پی‌ال-۱۱ را به نمایش گذاشت و آن را با نام اف‌دی-۶۰ معرفی می‌کرد.در اواخر دهه ۱۹۷۰ و اویل دهه ۱۹۸۰ چین موفق شد چند فروند موشک آمریکایی ای‌آی‌ام اسپرو را بدست آورد. مهندسی معکوس موشک اسپرو راه را برای توسعه موشک های هوا به هوای فراتر از میدان دید چین هموار کرد. ادعا شده است که چین این موشک‌ها را از ویتنام تحویل گرفته است. چندین سال بعد نمونه‌های کپی شده از روی موشک اسپرو نتایج رضایت بخشی در آزمایش‌های میدانی بدست نداد. برخی این پروژه چین را با کد پی‌ال-۱۰ می‌شناسند. پاره‌ای از مشکلات فنی در این برنامه به عدم توانایی شرکت‌های چینی در جایگزینی جایروسکوپ‌ها و ژنراتورهای گاز برمی‌گشت. اما تلاش چینی‌ها نهایتا نتیجه بخش شد و موشک پی‌ال-۱۱ به مرحله تولید  رسید. البته باید علاقه مندی پیمانکاران صنعت دفاعی غرب در اوایل دهه ۱۹۸۰ به همکاری با چین را در این موفقیت بطور مثبت ارزیابی کرد. شرکت آمریکایی گرومن در سال ۱۹۸۷ در قالب پروژه مشترک با چین بروزرسانی رادار جنگنده جی-۸ را برعهده گرفت. این رادار کمک شایانی به نشانه‌گذاری برای موشک‌های هوا به هوای آشیانه یاب راداری نیمه‌فعال می‌کند. از طرف دیگر چین در همکاری با شرکت آلنیا(بخشی از شرکت ام‌بی‌دی‌ای) موفق شد موشک هوا به هوای اسپاید را بدست آورد. علت انتخاب اسپاید شباهت زیاد آن به موشک اسپرو است. ترکیب موشک‌های اسپاید و رادار آمریکایی شرکت گرومن همه مشکلات چین را برای توسعه نهایی پی‌ال-۱۱ حل کرد. دستاورد‌های این همکاری به حدی بود که قطع روابط چین با شرکای غربی پس از حوادث میدان تیان آنمن نتوانست مشکلی جدی برای پروژه پی‌ال-۱۱ ایجاد کند.

۱۴۰۱۹-۳چین جستجوگر راداری فعال بومی ای‌ام‌آر-۱ را برای موشک پی‌ال-۱۱ برگزید. این موشک توسط موسسه پژوهشی فناوری الکترونیکی لی‌ هووا توسعه یافته و اولین بار در سال ۱۹۹۶ معرفی شد. تحلیل منابع غربی نشان می‌دهد فناوری‌های کسب شده از موشک‌های اسپرو و اسپاید به صنعت دفاعی چین امکان داد بخشی از برنامه‌ موشکی خود را توسعه دهد. این تجربه در توسعه سامانه موشکی زمین به هوای ال‌وای۶۰ و موشک هوا به هوای پی‌ال-۱۱ بطور مشهودی بکار گرفته شد. بر اساس اعلام منابع دفاعی چین توسعه نهایی موشک پی‌ال-۱۱ در سال ۱۹۸۷ آغاز و تا سال ۲۰۰۰ تکمیل شد. گرچه این موشک رقیب سرسختی به نام پی‌ال-۱۲ را درکنار خود می‌دید اما چینی‌های با نگاهی به بازار صادراتی پی‌ال-۱۱ را نیز با جدیت توسعه می‌دادند. در سال ۲۰۰۴ چین موشک پی‌ال-۱۱ را به عنوان سلاحی مناسب برای جنگنده‌های اف-۱۶ معرفی می‌کرد. دلیل اصلی دیگر برای تداوم همزمان دو برنامه پی‌ال-۱۱ و پی‌ال-۱۲ اجرای برنامه توسعه آنها توسط دو مجموعه مختلف و رقیب در صنعت دفاعی چین بود. این رقابت باعث می‌شد  که هیچ یک از طرفین از میدان به آسانی خارج نشوند.

۱۴۰۱۹-۴پیکربندی هندسی پی‌ال-۱۱ بر مبنای موشک‌های اسپاید و اسپرو شکل گرفته است. نسل اول از موشک‌های پی‌ال-۱۰ چین از فناوری حسگر مشابه اسپرو استفاده می‌کردند. اما موشک‌های پی‌ال-۱۱ با الهام از موشک اروپایی اسپاید فناوری دیگری را بکار گرفتند. نزدیکترین موشک چینی از حیث هندسه و ظاهر به موشک پی‌ال-۱۱ را می‌توان موشک زمین به هوای ال‌وای-۶۰ دانست. چهار بالک تمام متحرک نصب شده در قسمت میانی بدنه کنترل موشک را بر عهده دارند و چهار بالک کوچکتر بصورت صابت در انتهای بدنه نصب شده است. راکت تقویتی و موتور اصلی سوخت جامد موشک پی‌ال-۱۱ را تا سرعت ۳ ماخ شتاب می‌دهند. برد کمینه این موشک ۱ کیلومتر و برد بیشینه آن ۱۸ کیلومتر می‌باشد. البته بروشورهای مربوط به نمونه صادراتی اف‌دی-۶۰ برد بیشینه بین ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر را برای این موشک نشان می‌دهد. این موشک قادر است با اهداف پرنده با ارتفاع کمینه ۳۰ متری و ارتفاع بیشینه ۱۲ کیلومتری درگیر شود. هدایت این موشک در فاز میانی توسط یک رادار نیمه فعال انجام می‌شود و هدایت مرحله پایانی بصورت غیر فعال است. سرجنگی ترکشی این موشک حاوی قطعات فولادی است. موشک‌های پی‌ال-۱۱ بر روی جنگنده‌های چینی جی-۸ و جی-۱۰ نصب شده است. نمونه صادراتی اف دی -۶۰ این موشک را می‌توان بر روی جنگنده اف-۱۶ نصب کرد. برخی معتقدند چین قصد داشته است این موشک را به پاکستان بفروشد. اما موفقیت موشک پی‌ال-۱۲ در بازارهای صادراتی شرایط را برای پی‌ال-۱۱ دشوار کرده است.

طول: ۳،۶۹ متر

قطر: ۰،۲ متر

دهانه بال: ۱متر

وزن پرتاب: ۲۲۰ کیلوگرم

وزن سرجنگی: ۳۳کیلوگرم

فیوز:  نیمه فعال

هدایت: راداری نیمه فعال

پیشرانش: سوخت جامد

برد: ۲۵ کیلومتر

 

منبع:

Robert Hewson, Jane’s Air-Launched Weapons, IHS Publications, 2015.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *