خانه / تحلیل، گزارش و مصاحبه / حفاظت از قاره سبز با استفاده از سامانه دفاع ضدموشکی ایجس

حفاظت از قاره سبز با استفاده از سامانه دفاع ضدموشکی ایجس

نیروی دریایی ارتش آمریکا با تکیه بر موفقیت توانمندی دفاع موشکی سامانه رزمی ایجس قصد دارد استفاده از آن را برای حفاظت از اروپا در قالب برنامه سپر دفاع موشکی ناتو تداوم بخشد. هم ‏اکنون چهار ناوشکن مجهز به سامانه دفاع موشکی اثبات‏ شده ایجس به منطقه عملیاتی ناوگان ششم دریایی ارتش آمریکا اعزام شده ‏اند. این ماموریت بخشی از برنامه ناتو موسوم به رویکرد تطبیقی گام به گام سپر دفاع موشکی (ئی پی ای ای) اروپا به شمار می‏ رود. در کنار این شناورها نمونه ساحل پایه سامانه ایجس نیز در پایگاه دِوِسِلو رومانی مستقر شده است. این پایگاه پیش از این به ‏عنوان یک پایگاه هوایی پیمان ورشو شناخته می ‏شد. توسعه و ساخت سامانه ایجس ساحل پایه حاصل همکاری منحصر به‏ فرد تیم‏ های صنعتی و دولتی است که در قالب آن نمونه زمینی یک سامانه تسلیحاتی دریاپایه برای برآوردن اهداف برنامه ئی پی ای ای در محل از پیش تعیین شده مستقر شد. هم زمان با تائید آمادگی عملیاتی پایگاه دوسلو در روز ۱۲ می ۲۰۱۶ تکمیل اجرای فعالیت‏های گام دوم این برنامه اعلام شد. دومین آتش‏بار سامانه ساحل پایه ایجس در منطقه رِدزیکُوو لهستان مستقر می‏ شود و در قالب گام سوم برنامه ئی پی ای ای تا سال ۲۰۱۸ عملیاتی خواهد شد. یک یگان مهندسی از نیروی زمینی ارتش آمریکا مسئولیت ساخت این پایگاه را بر عهده دارد. سازه نگهدارنده نمونه ساحل پایه ایجس صفحات رادار اس پی وای-۱ و مرکز اطلاعات رزمی را نیز در خود جای می‏ دهد و ساختاری شبیه به عرشه ناوشکن ‏های ایجس دارد. سازمان دفاع موشکی و نیروی دریایی ارتش آمریکا به‏ منظور کاستن از هزینه ‏ها و ریسک پروژه توسعه و استقرار حسگرها، پرتابگرها و موشک‏ های نمونه ساحل پایه سامانه ایجس فرآیندهای مشابهی را مانند نمونه دریاپایه ایجس دنبال کرده ‏اند. تجهیزات جانبی و نرم ‏افزارهای بکار رفته در نمونه ساحل پایه ایجس همانند نمونه ‏های مستقر بر روی ناوشکن‏ های دی دی جی-۱۱۳ می‏ باشد که بر مبنای معماری لاکهیدمارتین برای نمونه پایه سامانه ایجس و طرح ریتون برای موشک‏های اس ام-۳ بلوک ۱بی و همچنین پرتابگر عمومی ام کی-۴۱ بکار گرفته شده‏ است.

برنامه ئی پی ای ای از چند گام مختلف تشکیل شده است. گام اول در سال ۲۰۱۱ با اعزام ناوشکن های نیروی دریایی آمریکا مجهز به سامانه دفاع موشکی ایجس به دریای مدیترانه آغاز شد. پایگاه اصلی این شناورها در نورفولک ویرجینیا واقع شده است. همچنین یک رادار تجسسی زمینی قابل حمل در خاک ترکیه نصب شد. گام دوم شامل استقرار نمونه ساحل پایه ایجس در پایگاه دوسلو و عملیاتی شدن نمونه ایجس رده-۹ مجهز به موشک‏های رهگیر اس ام-۳ بلوک ۱بی می‏ باشد. علاوه بر آن چهار فروند ناوشکن ایجس به پایگاه روتا اسپانیا اعزام شده ‏اند تا از ناوگان ششم دریایی ارتش آمریکا در منطقه اروپا پشتیبانی نمایند. در قالب گام سوم این برنامه دومین سامانه ساحل پایه ایجس در لهستان مستقر می‏ شود و چهار ناوشکن ایجس دیگر به منظقه اعزام خواهند شد و سامانه ایجس ساحل پایه مستقر در رومانی به‏ طور کامل با شبکه دفاعی ناتو در اروپا یکپارچه می‏ شود. بر این اساس با اجرای هر گام از این برنامه تجهیزات و موشک‏های پیشرفته‏ تر و روزآمدتری وارد عرصه خواهند شد. به‏ منظور صحه‏گذاری طراحی مفهومی و کاهش ریسک‏های احتمالی آینده یک نمونه اولیه از سامانه ایجس ساحل پایه در یک از تاسیسات شرکت لاکهیدمارتین واقع در مورزتاون ایالت نیوجرسی ساحته شده است. در نزدیکی همین محل مرکز آزمایش و ارزیابی نمونه دریاپایه ایجس قرار دارد.

نخستین بار در سال ۱۹۷۳ نمونه اولیه ایجس توسط ناو رزمی نورتون ساوند عازم ماموریت آزمایشی دریایی شد. نصب سامانه تسلیحاتی ایجس بر روی شناورهای رده تیکون‏دروگا از سال ۱۹۸۳ و استقرار این سامانه بر روی ناوشکن‏های رده آرلی بورک از سال ۱۹۹۱ کلید خورد. در تاسیسات مورزتاون عملکرد حسگرها و رادارهای سامانه ایجس نیز مورد ارزیابی قرار می‏ گیرد اما امکان شلیک آزمایشی موشک‏های رهگیر وجود ندارد. بنابراین سازمان دفاع موشکی آمریکا سامانه ایجس ساحل پایه را برای تکمیل برنامه آزمایش و ارزیابی اولیه به میدان تیر موشکی پاسیفیک در هاوایی می‏ فرستد. پیش از اعزام ایجس ساحل پایه به هاوایی آزمایش ‏های در مورزتاون در شرایطی بر روی انجام می‏ شود که بر روی سکویی مشابه نمونه استقرار یافته در رومانی قرار می‏ گیرد. پس از رسیدن ایجس به هاوایی سکوی دیگری مشابه نمونه اولیه برای نصب آن درنظر گرفته می‏ شود. در این میدان تیر شلیک ‏های آزمایشی انجام می‏ شود و ترکیب سامانه ایجس ساحل پایه رده۹ و موشک‏ های رهگیر اس ام-۳ منطبق بر الزامات گام سوم برنامه ئی پی ای ای برای دستیابی به مرحله آمادگی عملیاتی مورد ارزیابی نهایی تا سال ۲۰۱۸ قرار می ‏گیرد.

مدیر برنامه ایجس ساحل پایه در شرکت لاکهیدمارتین اعلام کرده است که هدف این پروژه استفاده از نمونه دریاپایه ایجس به ‏عنوان مبنای طراحی و تبدیل کردن آن به نمونه ساحل پایه با اعمال کمترین تغییرات می‏ باشد. البته برخی تفاوت‏ های بین این دو گونه از سامانه ایجس وجود دارد. در نمونه دریاپایه پرتابگرها نزدیک رادار قرار دارند در حالیکه در نمونه زمینی فاصله این واحد از یکدیگر زیادتر است. این فاصله بیشتر موجب اعمال تغییراتی در نرم‏افزار فرماندهی و کنترل فرآیند ماموریتی ایجس ساحل پایه شده است. اما میزان تغییرات بسیار جزئی بوده و فقط نیم درصد از کدهای برنامه نویسی این برنامه تغییر یافته است. در نمونه ساحل پایه امکان استفاده ازکابل‏ های بین اجزای مختلف سامانه با طولی کوتاهتر از نمونه دریاپایه وجود داشت اما برای پیشگیری از بروز پدیده مقاومت ظاهری (ایمپدانس) از همان مقدار کابل بهره گرفته شد. نکته دیگر عدم نیاز نمونه زمین پایه به جایرو می‏ باشد اما با توجه به نیاز به ورود مقدار زاویه سمت به سامانه در نمونه ساحل پایه نیز از دو دستگاه جایرو استفاده شده است. تجهیزات نمونه ساحل پایه بر روی سکوهایی با ابعاد ۶ در ۱۲ پا نصب شده که امکان یکپارچه ‏سازی، آزمایش و حمل و نقل آنها را با استفاده از اسکیدهای داخل محافظ نگهدارنده به آسانی فراهم می‏ آورند. حتی صفحات رادار نیز پیش از حمل و نقل در قاب‏های بزرگی قرار داده می‏ شوند.

 با استفاده از این قاب‏ها به راحتی می ‏توان رادار را در مدت ۲۰ دقیقه جابجا کرد، در حالیکه نصب دقیق آن بر روی عرشه شناور به هفته ‏ها زمان نیاز دارد. شرکت کشتی‏ سازی گیبز اند کاکس مسئولیت نصب و استقرار سامانه ایجس بر روی شناورهای مختلف نیروی دریای آمریکا از آغاز این برنامه تاکنون را بر عهده داشته و هم ‏اکنون برای نصب نمونه ساحل پایه ایجس نیز به کار گمارده شده است. بنابر اعلام طراح ارشد شرکت گیبز اند کاکس نصب و راه‏اندازی یک سامانه تسلیحاتی پیچیده بر روی شناورهای رزمی بسیار دشوار و پر چالش است. سختی کار وقتی دو چندان می‏ شود که سامانه‏ ای که پس از چند دهه عملیات برای کار بر روی شناور بهینه شده بر روی یک سازه زمینی (ساحلی) نصب و راه اندازی شود. شرکت مذکور فرآیند طراحی، نصب و راه ‏اندازی مشابهی را مانند نمونه دریاپایه در پیش گرفته است. البته در این مسیر چند شرکت دیگر به گیبز اند کاکس کمک می‏ کنند. این تیم صنعتی و دولتی شامل لاکهیدمارتین مسئول سامانه رزمی، گروه سی۴آی مرکز جنگ‏ افزار سطحی نیروی دریایی از فیلادلفیا برای تجهیزات کنترل ماشین آلات، شرکت کشتی‏ سازی بلک اند ویچ و سازمان دفاع موشکی وزارت دفاع آمریکا هستند که نمایندگان آنها در دفتر مرکزی گیبز اند کاکس در آرلینگتون ویرجینیا مستقر شده ‏اند تا به این شرکت در اجرای دقیق پروژه یاری برسانند. مسئولان شرکت گیبز اند کاکس برای استفاده بهینه از توان تیم‏های همکاری نظامی دقیق کاری را تعریف کرده و به اجرا در می‏ آورند. بخشی از این نظام کاری شامل استفاده از مدل‏های سه بعدی رایانه‏ای اجزاء و سامانه‏ های مختلف رزمی، فرماندهی و کنترل، مکانیکی و الکتریکی و حتی بخش‏های گرمایش و سرمایش و تهویه مطبوع است. رویه این شرکت برای توسعه مدل‏های سه بعدی رایانه‏ای شامل مجموعه‏ ای از مرورهای مرحله به مرحله با هدف دستیابی به پخته‏ ترین و کارآمدترین مدل‏ها می‏ باشد. در هر گام جزئیات دقیق چیدمان و آرایش کلی و پیکربندی سامانه کامل‏تر می‏ شود.

 در این فرآیند حتی ملاحظات مربوط به سهولت نگهداری و تعمیر نیز مدنظر است و با توجه به آسیب‏ های ناشی از امواج راداری، فاصله‏ های ایمن تعیین می‏ شود و همچنین مباحث مرتبط با عوامل انسانی و ارگونومی اعمال می‏ شود. یکی از مزیت‏های تیم کاری تجربه طولانی آنها در پروژه‏ های مشابه می‏ باشد. رادارها و طول موج کارکردی آنها در ایجس ساحل پایه مشابه نمونه دریاپایه آن است اما ملاحظات مربوط به پایداری و شناوری بر روی آب در این نمونه مورد توجه نمی‏ باشد. در برخی پارامترها در مورد نمونه دریاپایه جای نگرانی نیست. بطور مثال در مورد نمونه ساحل پایه بر اساس استانداردهای مربوط به ایمنی ساختمان‏ها باید مسیرهای دسترسی از جمله راه پله‏ ها با دقت تعبیه شود که اجرای آن مستلزم اشغال فیزیکی فضایی بزرگ می ‏باشد، در حالیکه در نمونه دریاپایه چنین نگرانی وجود ندارد و به مقدار کافی پله و دریچه در بخش‏های مختلف شناور وجود دارد تا دسترسی موثر را میسر سازد. ملاحظات عمرانی مربوط به ساختمان‏ها در نمونه ساحل پایه نه تنها شامل دستورالعمل‏ های نظامی و نیروی دریایی می‏ شود بلکه باید استانداردهای عمومی ایمنی را نیز در بر گیرد. از اینرو یک اشکال ماهوی بر کار وارد است. اصولا سازندگان ساختمان سازنده کشتی نیستند. بنابراین در پروژه احداث مرکز استقرار ایجس ساحل پایه به تخصص‏هایی نیاز است که پیش از این در نمونه دریاپایه هرگز کسی سراغ آنها نرفته است. در حالیکه حسگرها، رادارها، موشکها، رایانه‏ ها و بسیاری از تجهیزات مشابه نمونه دریاپایه است اما چگونگی چیدمان این اجزاء کنار هم و ایجاد یک پیکربندی کامل عملیاتی در نمونه ساحل پایه بطور کامل با نمونه دریاپایه متفاوت است.

بخش مهمی از این داستان به موشک‏های رهگیر مورد استفاده سامانه ایجس مربوط می‏ شود. موشک استاندارد ۳ اصولا برای نمونه دریاپایه ایجس توسعه یافته اما به راحتی توسط نمونه ساحل پایه نیز قابل شلیک است. تنها تفاوت در استفاده از آن اختلاف در نقطه شلیک است. در حالیکه در نمونه دریاپایه پرتابگرها در مجاورت رادارها و مرکز کنترل آتش قرار دارند در نمونه زمینی فاصله این اجزاء بیشتر است. اس ام-۳ یک موشک سه مرحله ‏ای با قابلیت اوجگیری تا ارتفاع ‏های بالای جو و مرز فضا برای درگیر شدن با موشک‏های بالستیک دشمن پیش از بازورود به جو زمین می‏ باشد. این موشک رهگیر می‏ تواند با طیف گسترده‏ای از تهدیدهای پیشرفته شامل موشک‏های بالستیک کوتاه تا میان برد درگیر شود. از اینرو ناتو این موشک را به‏ عنوان یکی از اصلی‏ترین اجزای سامانه سپر دفاع موشکی اروپایی خود برگزیده است. نمونه ساحل پایه ایجس از یک مزیت برخوردار می‏ باشد و آن اینکه موشک‏ های رهگیر آن قبلا جواب خود را پس داده‏ اند. سازمان دفاع موشکی آمریکا تاکنون ۳۰ مورد رهگیری موفق توسط موشک‏های اس ام-۳ را به ثبت رسانده است. توسعه موشک‏های رهگیر اس ام-۳ با تولید نمونه اس ام-۳ بلوک ۱ای و سپس عرضه نمونه بلوک ۱بی دنبال شد. هم ‏اکنون خط تولید نمونه بلوک ۱بی فعال می‏ باشد. جدیدترین عضو این خانواده که برنامه توسعه خود را سپری می‏ کند بلوک ۲ای نام دارد. برنامه آزمایش پروازی این نمونه از سال گذشته میلادی آغاز شد و قرار است تا سال ۲۰۱۸ عملیاتی شود. موشک‏های اس‏ ام-۳ برای شلیک توسط نمونه ساحل پایه ایجس انعطاف پذیر هستند و می ‏تواند از داده‏های حسگرهای این سامانه مانند رادار باند اکس تی پی وای-۲ محصول شرکت ریتون بهره بگیرند. استفاده از این رادار پیشرفته بر کارآیی و توان رهگیری موشک‏های اس ام-۳ افزوده است. شباهت دیگر نمونه ساحل پایه و نمونه دریاپایه در آن است که هر دو توسط سربازان و متخصصان نیروی دریای آمریکا هدایت می ‏شوند و بر این اساس فرآیند بهره ‏برداری عملیاتی از نمونه تازه تر ایجس ساحل پایه با مشکلات چندانی روبرو نخواهد بود.

www.nationaldefensemagazine.org

8 نظر

  1. سلام ممنونم از وب سایت عالی و مفیدتون

  2. متشکرم از مطالبی که به اشتراک میذارید،موفق باشید

  3. ممنون.مقالات شما واقعا عالی و به روز هستند.خسته نباشید

  4. من از خوندن مطلب فوق بسیار لذت بردم بیشتر از این مطالب در وبسایتتون قراردهید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *