خانه / مقالات آموزشی و ترویجی / صنعت و فناوری فضایی / اسپوتنیک، اولین ماهواره ساخت بشر

اسپوتنیک، اولین ماهواره ساخت بشر

اسپوتنیک اولین ماهواره ساخت بشر است که چهارم اکتبر ۱۹۵۷ به فضا پرتاب شد. این پرتاب، آغازگر عصر فضا و گشاینده دروازه‌های آن به روی بشریت بود. ماهواره اسپوتنیک، اولین ماهواره از سری ماهواره‌های اسپوتنیک و تقریباً هم اندازه یک توپ بسکتبال بود که پس از قرار گرفتن در مدار زمین با بیپ بیپ‌های متوالی مأموریت خود را به انجام رساند. پرتاب اسپوتنیک-۱ به فضا از دستاوردهای بزرگ بشر محسوب می‌شود که با خود امید و آینده‌ای نویدبخش برای انسان قرن بیستم به ارمغان آورد. این ماهواره، رقابتی طولانی و گریزناپذیر بین دو ابرقدرت آن روز جهان، ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی، برای تسخیر فضا پایه‌ریزی کرد.

13031-2
اسپوتنیک-۱ کره‌ای آلومینیومی به قطر ۵۸ سانتی متر و وزن ۶ /۸۳ کیلوگرم بود که با استفاده از مدل تغییر یافته‌ای از موشک قاره‌پیمای آر۷، که به منظور حمل سرجنگی هسته‌ای طراحی شده بود، به فضا پرتاب شد. پیشنهاد ساخت این ماهواره در پنجم ژانویه ۱۹۵۷ از سوی سرگی کارالیوف، رهبر برنامه‌های فضایی شوروی، مطرح شد. در فوریه همان سال، دولت وقت اتحاد جماهیر شوروی با این پیشنهاد موافقت کرد و حدود شش ماه بعد ماهواره در مدار زمین قرار گرفت. تمام دستگاه‌های اسپوتنیک-۱، شامل چند حسگر، فرستنده‌های رادیویی و یک باتری به عنوان تنها منبع تولید توان، در داخل بدنه توپی آن جای گرفته بودند. پیش از پرتاب، ماهواره با گاز نیتروژن تحت فشار پر شده بود تا در صورت برخورد شهاب‌سنگ با ماهواره، دانشمندان مرکز کنترل با توجه به میزان کاهش فشار گاز بتوانند این پدیده را تشخیص دهند. در سطح خارجی ماهواره، چهار آنتن به طول‌های ۲/۳۹ تا ۲/۹ متر و در داخل آن، دو فرستنده رادیویی نصب شده بودند که به طور مرتب سیگنال‌هایی با فرکانس‌های ۲۰ و ۴۰ مگاهرتز به زمین مخابره می‌کردند.

۱۳۰۳۱-۳
این قمر مصنوعی هر ۹۶/۲ دقیقه یک بار زمین را در مداری با ارتفاع اوج ۹۳۹ کیلومتر و ارتفاع حضیض ۲۱۵ کیلومتر و زاویه میل ۶۵/۱ درجه، دور می‌زد. اسپوتنیک-۱، سه هفته در این مدار شناور بود تا اینکه باتری شیمیایی آن تخلیه شد و ماهواره از کار افتاد. سرانجام در چهارم ژانویه ۱۹۵۸، ماهواره وارد جو غلیظ زمین شد و در اثر اصطکاک با مولکول‌های هوا سوخت و اقامت سه‌ماه‌اش را در فضا به پایان برد. طی این مدت، اسپوتنیک-۱، ۱۴۰۰ بار به دور زمین چرخید و بیش از ۷۰ میلیون کیلومتر راه طی کرد. اسپوتنیک در زبان روسی به معنی همسفر است.

منبع:
لیلا خلج زاده، پنجاه سال در فضا، سازمان فضایی ایران، تهران، ۱۳۸۶٫

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *