خانه / اخبار / صنعت و فناوری فضایی

صنعت و فناوری فضایی

ماهواره نظامی محرمانه جدید روسیه در مدار زمین

در اولین روزهای آبان سال گذشته راکت فضایی پرآوازه سایوز-۲-۱وی یک محموله نظامی با طبقه بندی بسیار محرمانه را به مدار زمین رساند. بنابر اعلام وزارت دفاع روسیه این ماموریت از پایگاه پرتاب پلستسک در ۸۰۰ کیلومتری شمال مسکو در ساعت ۸ و ۵۲ به وقت محلی انجام شد. این ماموریت پنجمین پرتاب راکت فضایی سایوز-۲ از پایگاه پلستسک در سال ۲۰۱۹ بود. اطلاعات و جزئیات بیشتری از مشخصه های فنی و ماموریت این ماهواره نظامی منتشر نشد و پس از پرتاب ضمن تاکید بر قرارگیری دقیق ماهواره در مدار موردنظر اعلام شد که مسئولیت کنترل و بهره برداری از بر عهده نیروی هوافضای ارتش روسیه است. در بیانیه وزارت دفاع روسیه تنها اشاره شده بود که این ماهواره به تجهیزات تصویربرداری دقیق برای رصد سطح زمین مجهز شده است.

بیشتر بخوانید

شلیک آزمایشی موشک ضدماهواره توسط روسیه

فرمانده نیروی فضایی ارتش آمریکا مدعی شده که روسیه یک موشک ضد ماهواره را بصورت آزمایشی شلیک کرده است. بنابر اعلام مقامات نظامی آمریکایی این اقدام روسیه تنها چند روز پس از آن انجام شد که دو ماهواره روسی به یک ماهواره جاسوسی آمریکایی نزدیک شده بودند. آمریکا همواره روسیه را به تقویت توانمندی نظامی آفندی فضایی متهم می کند و موشک ضدماهواره روسی موسوم به آسَت را تهدیدی برای ماهواره های خود مستقر در مدار پائین زمینی (لئو) قلمداد می نماید. همچنین در دسامبر ۲۰۱۸ روسیه سامانه موشکی ضدماهواره پی ال-۱۹ نادول خود را آزمایش کرد. گرچه فناوری موشکهای ضدماهواره چندان جدید به شمار نمی رود اما تنها تعداد محدودی از کشورها از این قابلیت برخوردار هستند. در سال گذشته میلادی هند نیز با انجام یک آزمایش موفق به جمع آمریکا، روسیه و چین در کلوپ اختصاصی دارندگان موشک ضدماهواره پیوست. مرکز اطلاعات ملی هوایی و فضایی آمریکا مدارکی را ارائه کرده که نشان می دهد چین در سال ۲۰۰۷ اولین موشک ضدماهواره خود را آزمایش کرده است. در این ماموریت یک ماهواره هواشناسی از کار افتاده چین در مدار ۸۰۰ کیلومتری زمین مورد اصابت قرار گرفت.

بیشتر بخوانید

اعزام فضانوردان روس و آمریکایی به ایستگاه فضایی بین المللی در اوج بحران کرونا

دو فضانورد روس به نامهای آناتولی ایوانیشین و ایوان وانگر به همراه کریس کسیدی فضانورد آمریکایی در ساعات اولیه بامداد روز پنج شنبه بیستم فروردین از پایگاه پرتاب بایکانور قزاقزستان عازم ایستگاه فضایی بین المللی در ارتفاع ۴۰۸ کیلومتری زمین شدند. انجام این ماموریت سرنشین دار فضایی در بحبوبه بحران فراگیری جهانی ویروس کوید ۱۹ و در حالیکه بسیاری از برنامه ها و رویدادها لغو شده، مورد توجه عمومی قرار گرفته و برخی تحلیل گران آنرا نشانه ای از تداوم تلاش بشر برای پیشرفت و درک بیشتر از دنیای پیرامون علیرغم گرفتاری در بحرانی مرگبار قلمداد می کنند. البته این ماموریت با درنظر گرفتن ملاحظات بهداشتی انجام شد و از حضور خانواده فضانودان، اهالی رسانه و مدیران فضایی آمریکا و روسیه در محل پرتاب ممانعت بعمل آمد.

بیشتر بخوانید

آماده سازی بالگرد مریخی ناسا برای پرواز بر فراز سیاره سرخ

در ماموریت بعدی ناسا به مقصد مریخ برای نخستین بار یک وسیله پرنده برای آزمایش پرواز بر روی سیاره سرخ به فضا فرستاده می شود. انتظار می رود در ماه ژوئیه این پهپاد موسوم به بالگرد مریخی همراه با سطح نورد جدید ناسا موسوم به پرزورنس به فضا ارسال شود. شیوع گسترده ویروس کرونا در آمریکا نگرانی ها را از احتمال بروز تاخیر در انجام این ماموریت بیشتر کرده اما ناسا مصمم است برنامه خود را به هنگام انجام دهد. اخیر آخرین آزمایشهای زمینی بالگرد مریخی در مرکز فضایی کندی ناسا در فلوریدا انجام شد. در این آزمایش بالگرد مریخی پره های خود را با سرعت ۵۰ دور در دقیقه به حرکت درآورد و صحت کارکرد همه اجزاء آن مورد بررسی قرار گرفت. این رویداد آخرین آزمایش پهپاد مذکور بر روی زمین است و انتظار می رود در سال ۲۰۲۱ بر فراز مریخ به پرواز درآید. با توجه به پنجره زمانی محدود در تابستان سال جاری برای پرتاب محموله کاوشی به مقصد مریخ، ناسا همه تلاش خود را برای رعایت زمانبندی پروژه معطوف داشته است. اگر ناسا موفق به این موعد نرسد دست کم دو سال دیگر باید منتظر بماند.

بیشتر بخوانید

آزمایش گرم محفظه احتراق موتور جدید راکت فضایی وگا

جدیدترین آزمایش راکت فضایی سبک اروپایی وگا با موفقیت توام بود. در این رویداد محفظه احتراق موتور راکتی جدید ام۱۰ طراحی شده برای نصب بر روی پرتابگر سبک وگا در یک سلول تست محفظه باز مورد آزمایش گرم قرار گرفت. این آزمایش در مرکز پروازهای فضایی مارشال متعلق به سازمان فضایی آمریکا ناسا در هانتسویل آلاباما انجام شد و در جریان آن محفظه احتراق ساخته شده به روش چاپ سه بعدی نوزده بار و در مجموع به مدت ۴۵۰ ثانیه روشن شد. انتظار می رود نسل جدید راکت فضایی وگا از سال ۲۰۲۵ وارد خدمت عملیاتی شود. آزمایش اخیر گام مهمی در برنامه توسعه راکت فضایی وگا به شمار می رود. در سالهای اخیر با ورود جدی تر شرکتهای خصوصی مختلف به حوزه پرتابهای فضایی ارزان قیمت کار برای آژانس فضایی اروپا که برنامه توسعه راکت وگا را مدیریت می کند دشوارتر شده و باید با دقت بیشتری مسیر پیش رو را دنبال نماید. موتور ام۱۰ از ترکیب اکسیژن مایع و متان مایع برای تولید نیروی پیشران استفاده می کند. قرار است این موتور راکتی سوخت مایع جایگزین موتور مراحل دوم و سوم نمونه کنونی پرتابگر سبک وگا شود.

بیشتر بخوانید

دومین راکت فضایی سنگین آنگارا ای۵ روسیه در راه پایگاه پرتاب تا یکماه دیگر

دومین راکت فضایی سنگین آنگارا ای۵ در ماه های مارس یا آوریل به پایگاه پرتاب پلستسک اعزام می شود. خبرگزاری تاس این خبر را به نقل از مدیران ارشد موسسه دولتی پژوهش و تولید خرونیچف سازنده این راکت فضایی اعلام کرد. پیش از این موسسه پژوهشی سامانه های فضایی ماکسیموف اعلام کرده بود که تعداد پرتابهای آزمایشی راکت فضایی آنگارا از ده به شش مورد کاهش یافته است. قرار است ماژولهای مختلف راکت سنگین آنگار ای۵ توسط قطار به مرکز خرونیچف در نزدیکی مسکو منتقل شوند تا آزمایشهای نهایی روی آنها انجام شده و سپس راکت فضایی مونتاژ شود. آنگارا خانواده ای از راکتهای فضایی نسل جدید روسیه به شمار می رود که نمونه های مختلف سبک، متوسط و سنگین را شامل می شود. تاکنون دو نمونه از این خانواده تولید شده و مورد ارزیابی و آزمایش اولیه قرار گرفته است. راکت سبک آنگارا ۱پی پی و راکت سنگین آنگارا ای۵ تاکنون پرتابهای آزمایشی خود را از پایگاه فضایی پلستسک انجام داده اند. برنامه آزمایش این راکتها از سال ۲۰۱۴ کلید خورده است.

بیشتر بخوانید

سرمایه گذاری ۲۰۰ میلیون یورویی اتحادیه اروپا در صنعت فضایی

اتحادیه اروپا قصد دارد مبلغی معادل ۲۰۰ میلیون یورو را برای پشتیبانی از توسعه صنعت فضایی در قاره سبز سرمایه گذاری کند. این حمایت مالی در قالب اعطای وام به شرکت آریان اسپیس برای توسعه راکت فضایی نسل آینده آریان ۶ و پشتیبانی از کسب و کارهای نوپای اروپایی فعال در حوزه فضایی انجام می شود. بنابر اعلام کمیسون اروپایی و گروه بانکی سرمایه گذاری اروپایی نزدیک به نیمی از این مبلغ سهم آریان اسپیس است تا در پروژه توسعه راکت فضایی آریان ۶ بکار گرفته شود. آلمان و فرانسه بر تخصیص صحیح این مبلغ در قالب تسهیلات مالی متنوع نظارت می کنند. اروپایی ها امیدوارند با بکارگیری همه توان خود و بهره برداری از فناوری های روزآمد خلاق، عقب افتادگی در حوزه پرتابهای فضایی را جبران کنند.

بیشتر بخوانید

پرتاب ماهواره تصویربرداری راداری جدید در دستور کار هند

نیروی هوایی هند در درگیری نظامی سال جاری خود با پاکستان تجربه ناموفقی را در حمله به اهداف در شرایط آب و هوایی نامناسب داشت و جت جنگنده میراژ۲۰۰۰ این نیرو موفق به انهدام هدف خود نشد. در این راستا تقویت توان ثبت و ارسال تصاویر ماهواره ای در شرایط جوی مختلف برای هند به یک الزام تبدیل شده است. سازمان پژوهشهای فضایی هند موسوم به ایسرو قصد دارد تا پیش از پایان سال جاری میلادی ماهواره مشاهده زمینی ری ست-۲بی آر۱ را به مدار زمین پرتاب کند. چندی پیش نیز ماخواره نظامی کارتوست-۳ توسط ایسرو به فضا فرستاده شد. ماهواره ری ست جدید هند با ماموریت تصویربرداری راداری وزنی معادل ۶۲۸ کیلوگرم داشته و در مدار ۵۷۶ کیلومتری با زاویه میل ۳۷ درجه تزریق خواهد شد. همچنین قرار است راکت فضایی پی اس ال ول-سی۴۸ در ماموریت پیشرو نه ماهواره تجاری دیگر را در کنار ری ست-۲بی آر۱ به مدار زمین برساند. این ماموریت از پایگاه پرتاب ساتیش داوان در استان آندرا پرادش انجام می شود. محموله جانبی این ماموریت شامل شش ماهواره آمریکایی، یک ماهواره ژاپنی، یک ماهواره ایتالیایی و یک ماهواره متعلق به رژیم صهیونیستی می باشد. ماهواره ری ست-۲بی آر۱ به یک رادار ویژه باند اکس با قابلیت تهیه تصاویر با کیفیت بسیار بهتر نسبت به نمونه های پیشین خانواده ری ست مجهز است.

بیشتر بخوانید

عملیاتی شدن راکت سایوز۵ تا نیمه دهه ۲۰۲۰

شرکت بازاریاب خدمات پرتاب فضایی روسیه اعلام کرد که انتظار می رود راکت فضایی میان وزن جدید سایوز-۵ از نیمه دهه ۲۰۲۰ آماده انجام ماموریت باشد. بنابر اعلام مدیر فروش شرکت خدمات پرتاب جی کی در روند طراحی سایوز-۵ چندین بازنگری جدی انجام شده و اولین پرواز آزمایشی آن در سال ۲۰۲۳ انجام می شود و تا پیش از سال ۲۰۲۶ برای ارائه خدمات پرتاب تجاری در دسترس نخواهد بود. مرحله اول نمونه توسعه یافته کنونی راکت فضایی سایوز-۵ به موتور آر دی-۱۷۱ مجهز است و در مرحله دوم آن موتور آر دی-۰۱۲۴ نصب شده است. آر دی-۱۷۱ پیش از این بر روی راکت فضایی زنیت سوار شده بود و آر دی-۰۱۲۴ نیز در سایوز-۲ مورد استفاده قرار گرفته است. موتورهای مراحل اول و دوم راکت فضایی سایوز-۵ توسط مرکز راکتهای فضایی پراگرس تولید شده و مرحله فوقانی این راکت موسوم به بلوک-دی ام توسط شرکت انرگیا توسعه یافته است. سایوز-۵ از پایگاه پرتاب بایکانور قزاقزستان و همچنین پایگاه وستوچنی در مناطق شرق دور روسیه محموله های خود را به مدار زمین خواهد رساند. قرار است سایوز-۵ از تجهیزات و زیرساختهای موجود در پایگاه بایکانور که پیش از این برای راکت فضایی زنیت آماده شده بود استفاده کند. راکت فضایی میان وزن سایوز-۵ قادر است محموله ای به وزن ۱۷،۳ تن را در مدار پائین زمینی تزریق کند و می تواند تا ۵ تن محموله را به مدار انتقال ثابت زمینی برساند.

بیشتر بخوانید

همکاری مشترک هند و ژاپن برای انجام ماموریت اکتشاف ماه

علیرغم شکست ماموریت اخیر چاندرایان-۲ هند، این کشور با جدیت برنامه اکتشاف ماه را دنبال می کند. سازمان فضایی هندوستان (ایسرو) در تلاش است با همکاری سازمان فضایی ژاپن(جاکسا) در اوایل دهه ۲۰۲۰ ماموریت مشترکی را برای اکتشاف ماه به انجام رساند. دو کشور از آغاز مرحله مطالعاتی و امکان سنجی پروژه با هدف اجرای آن در سال ۲۰۲۳ خبر می دهند. بنابر اعلام مسئولان جاکسا پروژه مذکور به مدت شش ماه به طول می انجامد و هدف از انجام آن مطالعه بخشهای نزدیک به قطب جنوب ماه است. بنابر توافق انجام شده بین دو کشور، ژاپن راکت پرتابگر و سطح نورد مورد نیاز پروژه را تامین می‌کند و هند مسئولیت توسعه سطح نشین را بر عهده دارد. جاکسا در تلاش است سطح نورد موردنظر برای این پروژه را به یک مته حفاری مجهز کند تا قدرت کندن سطح ماه تا عمق ۱،۵ متر را داشته باشد. سازمان فضایی هند در اوایل ماه سپتامبر از قطع ارتباط با چاندارایان-۲ زمانیکه کاوشگر در فاصله ۲،۵ کیلومتری از سطح ماه پیش از فرود بر روی آن قرار داشته خبر داد.

بیشتر بخوانید